Bergherbos - Bewerkingsoverzicht

Benny Schuurman: /* Waterlepels */

2023-09-02T12:13:07Z

‎Waterlepels

Benny Schuurman op 2 sep 2023 om 12:07

2023-09-02T12:07:55Z

Benny Schuurman op 24 okt 2021 om 08:53

2021-10-24T08:53:24Z

Benny Schuurman: /* Waterlepels */

2021-10-24T08:51:13Z

‎Waterlepels

Verre neef: redactie

2021-03-08T07:32:00Z

redactie

Benny Schuurman op 7 mrt 2021 om 15:25

2021-03-07T15:25:20Z

Benny Schuurman: Waterlepels Bergherbos

2021-03-07T15:17:25Z

Waterlepels Bergherbos

Epspaan: /* Gebruik */

2020-12-14T05:46:12Z

‎Gebruik

Verre neef: /* Gebruik */ IJzerwinning

2019-08-21T04:55:06Z

‎Gebruik: IJzerwinning

Verre neef: redactie

2019-03-30T14:52:30Z

redactie

@@ Regel 9: / Regel 9: @@
 [[Bestand:Lepel Stokkum Hulzenberg.jpg|150px|thumb|right|<center>'''Een van de waterlepels'''bij de Hulzenberg <br>Foto Benny Schuurman</center>]]
 Verspreid door her Bergherbos zijn opvangplaatsen voor water aangelegd, die bedoeld zijn als drinkplaatsen voor het wild. Er zijn drinkplaatsen van steen, geplaatst in [[1930]], en van beton, geplaatst in [[1948]]. Ze zijn aangelegd in opdracht van [[Heek, Dr Jan Herman van|Jan Herman van Heek]]. De lepels zijn zo geplaatst dat ze het regenwater dat van de helling afloopt, kunnen opvangen.
-[[Bestand:Dubbele lepel tussen Zeddam en De Motte.jpg|150px|thumb|right|<center>|Dubbele lepel in de omgeving van hotel Montferland ‎<br>Benny Schuurman]]
+[[Bestand:Dubbele lepel tussen Zeddam en De Motte.jpg|150px|thumb|right|<center>|Dubbele lepel in de omgeving van hotel Montferland.Een helder en de achterste groen. ‎<br>Benny Schuurman]]
 == Gebruik ==
 Al rond het jaar [[1000]], in de tijd van den [[graven van Hamaland]], vond er in het Bergherbos [[IJzerwinning|ijzerwinning]] plaats.

@@ Regel 9: / Regel 9: @@
 [[Bestand:Lepel Stokkum Hulzenberg.jpg|150px|thumb|right|<center>'''Een van de waterlepels'''bij de Hulzenberg <br>Foto Benny Schuurman</center>]]
 Verspreid door her Bergherbos zijn opvangplaatsen voor water aangelegd, die bedoeld zijn als drinkplaatsen voor het wild. Er zijn drinkplaatsen van steen, geplaatst in [[1930]], en van beton, geplaatst in [[1948]]. Ze zijn aangelegd in opdracht van [[Heek, Dr Jan Herman van|Jan Herman van Heek]]. De lepels zijn zo geplaatst dat ze het regenwater dat van de helling afloopt, kunnen opvangen.
+[[Bestand:Dubbele lepel tussen Zeddam en De Motte.jpg|150px|thumb|right|<center>|Dubbele lepel in de omgeving van hotel Montferland ‎<br>Benny Schuurman]]
 == Gebruik ==
 Al rond het jaar [[1000]], in de tijd van den [[graven van Hamaland]], vond er in het Bergherbos [[IJzerwinning|ijzerwinning]] plaats.

@@ Regel 6: / Regel 6: @@
 ==Waterlepels==
-[[Bestand:De Lepel.jpg|200px|thumb|right|<center>'''Een van de waterlepels'''bij de vossenweg <br>Foto Benny Schuurman</center>]]
+[[Bestand:De Lepel.jpg|150px|thumb|right|<center>'''Een van de waterlepels'''bij de vossenweg <br>Foto Benny Schuurman</center>]]
-[[Bestand:Lepel Stokkum Hulzenberg.jpg|200px|thumb|right|<center>'''Een van de waterlepels'''bij de Hulzenberg <br>Foto Benny Schuurman</center>]]
+[[Bestand:Lepel Stokkum Hulzenberg.jpg|150px|thumb|right|<center>'''Een van de waterlepels'''bij de Hulzenberg <br>Foto Benny Schuurman</center>]]
 Verspreid door her Bergherbos zijn opvangplaatsen voor water aangelegd, die bedoeld zijn als drinkplaatsen voor het wild. Er zijn drinkplaatsen van steen, geplaatst in [[1930]], en van beton, geplaatst in [[1948]]. Ze zijn aangelegd in opdracht van [[Heek, Dr Jan Herman van|Jan Herman van Heek]]. De lepels zijn zo geplaatst dat ze het regenwater dat van de helling afloopt, kunnen opvangen.

@@ Regel 6: / Regel 6: @@
 ==Waterlepels==
-[[Bestand:De Lepel.jpg|200px|thumb|right|<center>'''Een van de waterlepels'''<br>Foto Benny Schuurman</center>]]
+[[Bestand:De Lepel.jpg|200px|thumb|right|<center>'''Een van de waterlepels'''bij de vossenweg <br>Foto Benny Schuurman</center>]]
 Verspreid door her Bergherbos zijn opvangplaatsen voor water aangelegd, die bedoeld zijn als drinkplaatsen voor het wild. Er zijn drinkplaatsen van steen, geplaatst in [[1930]], en van beton, geplaatst in [[1948]]. Ze zijn aangelegd in opdracht van [[Heek, Dr Jan Herman van|Jan Herman van Heek]]. De lepels zijn zo geplaatst dat ze het regenwater dat van de helling afloopt, kunnen opvangen.

@@ Regel 6: / Regel 6: @@
 ==Waterlepels==
-[[Bestand:De Lepel.jpg|200px|thumb|right|Een van de waterlepels in het Bergherbos.foto Benny Schuurman]]
+[[Bestand:De Lepel.jpg|200px|thumb|right|<center>'''Een van de waterlepels'''<br>Foto Benny Schuurman</center>]]
-Verspreid door her Bergherbos zijn opvangplaatsen voor water aangelegd, die bedoelt zijn als drinkplaatsen voor het wild.
+Verspreid door her Bergherbos zijn opvangplaatsen voor water aangelegd, die bedoeld zijn als drinkplaatsen voor het wild. Er zijn drinkplaatsen van steen, geplaatst in [[1930]], en van beton, geplaatst in [[1948]]. Ze zijn aangelegd in opdracht van [[Heek, Dr Jan Herman van|Jan Herman van Heek]]. De lepels zijn zo geplaatst dat ze het regenwater dat van de helling afloopt, kunnen opvangen.
 == Gebruik ==
@@ Regel 16: / Regel 14: @@
 Vanaf [[1200]] vestigden er zich mensen aan de rand van de heuvels, op de grens van het nat en droog. Ze lieten hun koeien grazen in het lagere gebied in de omgeving. Daar groeide het gras namelijk gemakkelijk, omdat het regelmatig door de rivieren werd overstroomd. Op de drogere grond legde men akkers aan en uit het bos op de heuveltoppen haalde men hout. Na enkele eeuwen overmatig gebruik verdwenen grote delen van het bos en ontstonden er heidevelden. In de [[19e eeuw|negentiende eeuw]] is het bos weer ingeplant. Uit die tijd stamt het regelmatige padennet. Plaatselijk groeien veel adelaarsvarens onder de bomen, waaruit valt af te leiden dat het bos hier al lang groeit. Een andere aanwijzing van de leeftijd van het Bergherbos is de wintereik. In tegenstelling tot de zomereik is de wintereik vrij zeldzaam.
-Vanaf de middeleeuwen waren het Bergherbos en de Byvanck eigendom van edellieden. Dat veranderde in [[1912]] toen de textielfabrikant [[Heek, Jan Herman Alexander van|dr. Jan H. van Heek]] het [[Huis_Bergh|Huis Bergh]] en de omringende bossen kocht. Sindsdien is er rekening gehouden met natuurlijke samenstelling van het bos; naast [[naaldbomen]] zorgde men ook voor voldoende [[loofbomen]], zodat het bos gevarieerder werd. De [[bosarbeid|bosbouw]] was tot in de [[Tweede Wereldoorlog|oorlogsjaren]] van [[1940]] tot [[1945]] nog van vrij groot belang in Bergh.
+Vanaf de middeleeuwen waren het Bergherbos en de Byvanck eigendom van edellieden. Dat veranderde in [[1912]] toen Jan H. van Heek het [[Huis_Bergh|Huis Bergh]] en de omringende bossen kocht. Sindsdien is er rekening gehouden met natuurlijke samenstelling van het bos; naast [[naaldbomen]] zorgde men ook voor voldoende [[loofbomen]], zodat het bos gevarieerder werd. De [[bosarbeid|bosbouw]] was tot in de [[Tweede Wereldoorlog|oorlogsjaren]] van [[1940]] tot [[1945]] nog van vrij groot belang in Bergh.
 In [[1985]] is het beheer toevertrouwd aan de Vereniging [[Natuurmonumenten]]. De [[Stichting Huis Bergh]] is voor 25% mede-eigenaar. Sindsdien werkt Natuurmonumenten verder aan het bos. Zo worden er hier en daar naaldbomen gekapt om ruimte te maken voor natuurlijke verjonging. De akkers langs de bosranden zijn al eeuwenlang in gebruik. Doordat er steeds weer mest op gebracht werd, zijn ze vaak bolvorming geworden. Natuurmonumenten verbouwt er op milieuvriendelijke wijze granen, zoals rogge en haver. Tussen de granen laat men akkerkruiden vrij groeien, die elders zo zeldzaam geworden zijn.
@@ Regel 61: / Regel 59: @@
 ==Kaart==
-<googlemap lat="51.898211" lon="6.219807" zoom="13" width="450" height="550"></googlemap>
+{{#display_map:51.90471, 6.2280~Het Bergherbos~
+  | zoom=13
 == Bronnen ==
 *[http://www.natuurmonumenten.nl Vereniging Natuurmonumenten]

← Oudere versie		Versie van 7 mrt 2021 om 15:17
Regel 4:		Regel 4:

	Op enkele plaatsen komt het grondwater aan de oppervlakte, zoals bij uitspanning het [[Peeske]] nabij [[Beek]]. Zo'n bron ontstaat doordat regen die op de stuwwal valt in de grond trekt en via een ondoorlatende laag aan de randen van de steile stuwwal weer uit de heuvel sijpelt. Rond deze bronnen vindt men planten zoals ''goudveil'', ''beekpunge'' en ''dotterbloem''. Ten westen van het uitgestrekte bosgebied van het Bergherbos ligt het landgoed de [[Byvanck]], bestaande uit naald- en loofbos met daartussen enkele akkers en weilanden.		Op enkele plaatsen komt het grondwater aan de oppervlakte, zoals bij uitspanning het [[Peeske]] nabij [[Beek]]. Zo'n bron ontstaat doordat regen die op de stuwwal valt in de grond trekt en via een ondoorlatende laag aan de randen van de steile stuwwal weer uit de heuvel sijpelt. Rond deze bronnen vindt men planten zoals ''goudveil'', ''beekpunge'' en ''dotterbloem''. Ten westen van het uitgestrekte bosgebied van het Bergherbos ligt het landgoed de [[Byvanck]], bestaande uit naald- en loofbos met daartussen enkele akkers en weilanden.
		+
		+	==Waterlepels==
		+
		+	Verspreid door her Bergherbos zijn opvangplaatsen voor water aangelegd, die bedoelt zijn als drinkplaatsen voor het wild.
		+	Deze drinkplaatsen zijn van steen en zijn geplaatst in 1930, en van beton uit 1948.
		+	Ze zijn aangelegd in opdracht van Jan Herman van Heek. De lepels zijn zo geplaatst dat ze van de helling aflopend het regenwater op kunnen vangen.

	== Gebruik ==		== Gebruik ==

@@ Regel 12: / Regel 12: @@
 Vanaf de middeleeuwen waren het Bergherbos en de Byvanck eigendom van edellieden. Dat veranderde in [[1912]] toen de textielfabrikant [[Heek, Jan Herman Alexander van|dr. Jan H. van Heek]] het [[Huis_Bergh|Huis Bergh]] en de omringende bossen kocht. Sindsdien is er rekening gehouden met natuurlijke samenstelling van het bos; naast [[naaldbomen]] zorgde men ook voor voldoende [[loofbomen]], zodat het bos gevarieerder werd. De [[bosarbeid|bosbouw]] was tot in de [[Tweede Wereldoorlog|oorlogsjaren]] van [[1940]] tot [[1945]] nog van vrij groot belang in Bergh.
-In [[1985]] is het beheer toevertrouwd aan de Vereniging Natuurmonumenten. De [[Stichting Huis Bergh]] is voor 25% mede-eigenaar. Sindsdien werkt Natuurmonumenten verder aan het bos. Zo worden er hier en daar naaldbomen gekapt om ruimte te maken voor natuurlijke verjonging. De akkers langs de bosranden zijn al eeuwenlang in gebruik. Doordat er steeds weer mest op gebracht werd, zijn ze vaak bolvorming geworden. Natuurmonumenten verbouwt er op milieuvriendelijke wijze granen, zoals rogge en haver. Tussen de granen laat men akkerkruiden vrij groeien, die elders zo zeldzaam geworden zijn.
+In [[1985]] is het beheer toevertrouwd aan de Vereniging [[Natuurmonumenten]]. De [[Stichting Huis Bergh]] is voor 25% mede-eigenaar. Sindsdien werkt Natuurmonumenten verder aan het bos. Zo worden er hier en daar naaldbomen gekapt om ruimte te maken voor natuurlijke verjonging. De akkers langs de bosranden zijn al eeuwenlang in gebruik. Doordat er steeds weer mest op gebracht werd, zijn ze vaak bolvorming geworden. Natuurmonumenten verbouwt er op milieuvriendelijke wijze granen, zoals rogge en haver. Tussen de granen laat men akkerkruiden vrij groeien, die elders zo zeldzaam geworden zijn.
 == Deelbossen en heuvels ==

← Oudere versie		Versie van 21 aug 2019 om 04:55
Regel 6:		Regel 6:

	== Gebruik ==		== Gebruik ==
		+	Al rond het jaar [[1000]], in de tijd van den [[graven van Hamaland]], vond er in het Bergherbos [[IJzerwinning\|ijzerwinning]] plaats.
		+
	Vanaf [[1200]] vestigden er zich mensen aan de rand van de heuvels, op de grens van het nat en droog. Ze lieten hun koeien grazen in het lagere gebied in de omgeving. Daar groeide het gras namelijk gemakkelijk, omdat het regelmatig door de rivieren werd overstroomd. Op de drogere grond legde men akkers aan en uit het bos op de heuveltoppen haalde men hout. Na enkele eeuwen overmatig gebruik verdwenen grote delen van het bos en ontstonden er heidevelden. In de [[19e eeuw\|negentiende eeuw]] is het bos weer ingeplant. Uit die tijd stamt het regelmatige padennet. Plaatselijk groeien veel adelaarsvarens onder de bomen, waaruit valt af te leiden dat het bos hier al lang groeit. Een andere aanwijzing van de leeftijd van het Bergherbos is de wintereik. In tegenstelling tot de zomereik is de wintereik vrij zeldzaam.		Vanaf [[1200]] vestigden er zich mensen aan de rand van de heuvels, op de grens van het nat en droog. Ze lieten hun koeien grazen in het lagere gebied in de omgeving. Daar groeide het gras namelijk gemakkelijk, omdat het regelmatig door de rivieren werd overstroomd. Op de drogere grond legde men akkers aan en uit het bos op de heuveltoppen haalde men hout. Na enkele eeuwen overmatig gebruik verdwenen grote delen van het bos en ontstonden er heidevelden. In de [[19e eeuw\|negentiende eeuw]] is het bos weer ingeplant. Uit die tijd stamt het regelmatige padennet. Plaatselijk groeien veel adelaarsvarens onder de bomen, waaruit valt af te leiden dat het bos hier al lang groeit. Een andere aanwijzing van de leeftijd van het Bergherbos is de wintereik. In tegenstelling tot de zomereik is de wintereik vrij zeldzaam.

@@ Regel 1: / Regel 1: @@
-Ten oosten van [[Arnhem]] rijst in het vlakke rivierenlandschap een beboste heuvelrug op: het '''Bergherbos'''. Deze heuvelrug is zo'n tweehonderdduizend jaar geleden tijdens de voorlaatste [[IJstijd|ijstijd]] ontstaan. In die tijd heerste er een poolklimaat in Europa en grote gletjers drongen vanuit Scandinavie ook de Nederlanden binnen. De ijsmassa stuwde de grond voor zich uit, in de vorm van een wal. De heuvelrug wordt daarom ook wel een [[stuwwal]] genoemd. Later is deze wal voor een deel door de rivieren weggespoeld. De heuvelrug van het Bergherbos en ook de Veluwezoom, aan de andere kant van de IJssel, zijn de restanten. In de regio wordt het gebied ook wel Montferland genoemd, maar dat is eigenlijk slechts de naam van een van de vele heuvels. Op die heuvel heeft in de Middeleeuwen een burcht (motte kasteel) gestaan, waaraan (waarschijnlijk) het gebied zijn naam ontleent ([[Motte Montferland]]). Doordat het bos zoveel hoger ligt dan de omgeving, is het uitzicht op een plaatsen ervan prachtig. Het Montferland herbergt een grote verscheidenheid aan [[Flora|planten]], [[Fauna|dieren]] en [[paddestoelen]].
+[[Afbeelding:Uitzicht vanaf Hulzenberg.jpg|thumb|350px||'''Het Bergherbos bestaat voor het grootste gedeelte uit [[loofbos]]. Hier een uitzicht vanaf de [[Hulzenberg]] richting [[Motte Montferland]].]]
-[[Afbeelding:Uitzicht vanaf Hulzenberg.jpg|thumb|250px||Het [[Bergherbos]] bestaat voor het grootste gedeelte uit [[loofbos]]. Hier een uitzicht vanaf de [[Hulzenberg]] richting [[Motte Montferland]].]]
+Op enkele plaatsen komt het grondwater aan de oppervlakte, zoals bij uitspanning het [[Peeske]] nabij [[Beek]]. Zo'n bron ontstaat doordat regen die op de stuwwal valt in de grond trekt en via een ondoorlatende laag aan de randen van de steile stuwwal weer uit de heuvel sijpelt. Rond deze bronnen vindt men planten zoals ''goudveil'', ''beekpunge'' en ''dotterbloem''. Ten westen van het uitgestrekte bosgebied van het Bergherbos ligt het landgoed de [[Byvanck]], bestaande uit naald- en loofbos met daartussen enkele akkers en weilanden.
-Vanaf 1200 vestigden er zich mensen aan de rand van de heuvels, op de grens van het nat en droog. Ze lieten hun koeien grazen in het lagere gebied in de omgeving. Daar groeide het gras namelijk gemakkelijk, omdat het regelmatig door de rivieren werd overstroomd. Op de drogere grond maakten men akkers en uit het bos op de heuveltoppen haalde men hout. Na enkele eeuwen overmatig gebruik verdwenen grote delen van het bos en ontstonden er heidevelden. In de [[19e eeuw|negentiende eeuw]] is het bos weer ingeplant. Uit die tijd stamt het regelmatige padennet. Plaatselijk groeien veel adelaarsvarens onder de bomen, waaruit valt af te leiden dat het bos hier al lang groeit. Een andere aanwijzing van de leeftijd van het Bergherbos is de wintereik. In tegenstelling tot de zomereik is de wintereik vrij zeldzaam. Op enkele plaatsen komt het grondwater aan de oppervlakte, zoals bij uitspanning het [[Peeske]] nabij [[Beek]]. Zo'n bron ontstaat doordat regen die op de stuwwal valt in de grond trekt en via een ondoorlatende laag aan de randen van de steile stuwwal weer uit de heuvel sijpelt. Rond deze bronnen vindt men planten zoals ''goudveil'', ''beekpunge'' en ''dotterbloem''. Ten westen van het uitgestrekte bosgebied van het Bergherbos ligt het landgoed de [[Byvanck]], bestaande uit naald- en loofbos met daartussen enkele akkers en weilanden.
+== Gebruik ==
-Vanaf de Middeleeuwen waren het Bergherbos en De [[Byvanck]] eigendom van edellieden. Dat veranderde in [[1912]]. Toen kocht textielfabrikant [[Heek, Jan Herman Alexander van|dr. Jan H. van Heek]] het [[Huis_Bergh|Huis Bergh]] en de omringende bossen. Sindsdien is er rekening gehouden met natuurlijke samenstelling van het bos; naast [[naaldbomen]] zorgde men ook voor voldoende [[loofbomen]], zodat het bos gevarieerder werd. De [[bosarbeid|bosbouw]] was tot in de oorlogsjaren van 1940-1945 nog van vrij groot belang in Bergh.
+Vanaf de middeleeuwen waren het Bergherbos en de Byvanck eigendom van edellieden. Dat veranderde in [[1912]] toen de textielfabrikant [[Heek, Jan Herman Alexander van|dr. Jan H. van Heek]] het [[Huis_Bergh|Huis Bergh]] en de omringende bossen kocht. Sindsdien is er rekening gehouden met natuurlijke samenstelling van het bos; naast [[naaldbomen]] zorgde men ook voor voldoende [[loofbomen]], zodat het bos gevarieerder werd. De [[bosarbeid|bosbouw]] was tot in de [[Tweede Wereldoorlog|oorlogsjaren]] van [[1940]] tot [[1945]] nog van vrij groot belang in Bergh.
-Heuvels binnen het Bergherbos zijn onder andere de gelijknamige heuvel [[Motte Montferland|Montferland]], de [[Eltenberg]], de [[Galgenberg]], de [[Peeskesbult]], de [[Hulzenberg]], de [[Rijsberg]], de [[Keurvorstenheuvel]] en de [[Mengelenberg]].
+In [[1985]] is het beheer toevertrouwd aan de Vereniging Natuurmonumenten. De [[Stichting Huis Bergh]] is voor 25% mede-eigenaar. Sindsdien werkt Natuurmonumenten verder aan het bos. Zo worden er hier en daar naaldbomen gekapt om ruimte te maken voor natuurlijke verjonging. De akkers langs de bosranden zijn al eeuwenlang in gebruik. Doordat er steeds weer mest op gebracht werd, zijn ze vaak bolvorming geworden. Natuurmonumenten verbouwt er op milieuvriendelijke wijze granen, zoals rogge en haver. Tussen de granen laat men akkerkruiden vrij groeien, die elders zo zeldzaam geworden zijn.
-==Kaart==
+== Deelbossen en heuvels ==
-<googlemap lat="51.898211" lon="6.219807" zoom="13" width="450" height="550"></googlemap>
+Binnen het Bergherbos worden meerdere deelbossen en heuvels onderscheiden.
-==Zie ook==
+::"Omtrent het jaar [[1750]] deed Willem Adriaan, graaf van Nassau, aldaar een fraai huis bouwen het ''Hof te Bergen'' genaamd, hetwelk in het jaar [[1829]] door een modern herenhuis vervangen is."
-==Bergerbosch==
+Enig zoeken op internet leert dat dit bos bij het Noord-Hollandse dorp Bergen ligt.
-==Bronnen==
+==Kaart==
-* Brochure ''Bergherbos en de Byvank'' van Vereniging Natuurmonumenten
+<googlemap lat="51.898211" lon="6.219807" zoom="13" width="450" height="550"></googlemap>
-==Externe links==
+== Bronnen ==
-* [http://www.natuurmonumenten.nl Vereniging Natuurmonumenten] (www.natuurmonumenten.nl)
+*[http://www.natuurmonumenten.nl Vereniging Natuurmonumenten]
-* [http://www.ivnmontferland.nl/page8.html IVN Montferland] (www.ivnmontferland.nl)
+*[http://www.ivnmontferland.nl/page8.html IVN Montferland]
-* [https://nl.wikipedia.org/wiki/Mottekasteel Wikipedia Motte-kasteel]
+*[http://nl.wikipedia.org/wiki/Mottekasteel Mottekasteel] op Wikipedia
 [[Categorie: Bergherbos]]
 [[Categorie: Kadastrale gemeente 's-Heerenberg]]
 [[Categorie:Berghse bezittingen]]