Gasseling, Elisabeth Maria - Bewerkingsoverzicht

Verre neef: interne link

2026-03-02T07:00:21Z

interne link

BerentsenA op 9 feb 2026 om 09:46

2026-02-09T09:46:29Z

Verre neef: interne link Peters

2026-02-03T08:54:26Z

interne link Peters

Antoine Booms: /* De inval */

2025-11-24T13:17:17Z

‎De inval

Verre neef: Verre neef heeft pagina Interview met mevr. Peters hernoemd naar Gasseling, Elisabeth Maria: Duidelijkheid geïnterviewde

2025-11-24T10:19:40Z

Verre neef heeft pagina Interview met mevr. Peters hernoemd naar Gasseling, Elisabeth Maria: Duidelijkheid geïnterviewde

Verre neef: Levensloop met foto toegevoegd

2025-11-24T10:17:19Z

Levensloop met foto toegevoegd

Wijzigingen bekijken

Verre neef: /* Opnieuw inkwartiering */ link Hegeman

2022-07-24T06:43:16Z

‎Opnieuw inkwartiering: link Hegeman

Verre neef: /* De bevrijding */ interne link

2021-05-24T07:09:12Z

‎De bevrijding: interne link

Verre neef: /* Lengel in de frontlinie */ interne link

2017-09-02T12:55:47Z

‎Lengel in de frontlinie: interne link

Verre neef: /* Inkwartiering, onderduikers en de Todt */ interne link

2016-12-07T14:45:55Z

‎Inkwartiering, onderduikers en de Todt: interne link

@@ Regel 4: / Regel 4: @@
 Zij werd op 20 april [[1920]] geboren in [[Wehl]] als jongste dochter van [[Gasseling, Franciscus|Franciscus Gasseling]] en Elisabeth Maria Loeters. In [[1929]] verhuisden haar ouders met hun kinderen naar [[Boerderijen|boerderij]] [[Goedborg]] in [[Lengel]].
-Op 20 juni [[1946]] trouwde zij in [['s-Heerenberg]] met [[Peters, Johannes Josephus|Johannes Josephus (Jan) Peters]], geboren op 26 januari [[1917]] op [[Boerderijen|boerderij]] [[Horst, De (boerderij Vethuizen)|De Horst]] in [[Vethuizen]] als zoon van Wilhelmus Henricus Peters en Theodora Johanna Bles. Zij is met haar man op boerderij Goedborg blijven wonen, waar ook haar kinderen geboren werden.
+Op 20 juni [[1946]] trouwde zij in [['s-Heerenberg]] met [[Peters, Johannes Josephus|Johannes Josephus (Jan) Peters]], geboren op 26 januari [[1917]] op [[Boerderijen|boerderij]] [[Horst, De (boerderij Vethuizen)|De Horst]] in [[Vethuizen]] als zoon van [[Peters, Wilhelmus Henricus|Wilhelmus Henricus Peters]] en Theodora Johanna Bles. Zij is met haar man op boerderij Goedborg blijven wonen, waar ook haar kinderen geboren werden.
 Haar man overleed in [[Lengel]] op 25 augustus [[1990]], 73 jaar oud, en werd begraven op de [[Begraafplaats RK kerk Zeddam|r.-k. begraafplaats]] in [[Zeddam]]. Zij overleed in Zeddam op 8 juli [[2012]], 92 jaar oud, en werd bij haar man begraven.

@@ Regel 9: / Regel 9: @@
 <br clear=all/>
 == De inval ==
-We hadden nauwelijks een idee dat er [[Tweede Wereldoorlog|een oorlog]] zou komen. Wel kan ik me herinneren dat Frans Meier, van de [[Koppelpaarden]], hier een keer op het erf met m'n vader stond te debatteren over Hitler enz. Hij verkocht het [[Nationaal Socialistische Beweging|NSB]]-blaadje "Volk en Vaderland". Op een gegeven moment zei m'n vader tegen hem: "Frans, a-j now niet maak da-j wegkomp, dan haal ik de greep."
+We hadden nauwelijks een idee dat er [[Tweede Wereldoorlog|een oorlog]] zou komen. Wel kan ik me herinneren dat Frans Meier, van de [[Koppelpaarden]], hier een keer op het erf met m'n vader stond te debatteren over Hitler enz. Hij verkocht het [[Nationaal Socialistische Beweging|NSB]]-blaadje "Volk en Vaderland". Op een gegeven moment zei m'n vader tegen hem: "Frans, a'j now niet maak da'j wegkomp, dan haal ik de greep."
 Op 10 mei [[1940]] stonden wij 's-morgens om vier uur al naar de lucht te kijken naar de vliegtuigen. De mensen zeiden: "Wat is ter toch an de hand?" De wegen waren vol van Duitse tanks en legerwagens. Zelfs mensen uit onze eigen plaats, o.a. Frans Meier, wezen de Duitsers de weg. Vanaf dat moment moest je afstand nemen van mensen die je niet meer vertrouwde. Onze buren zeiden niet veel. Ze hadden grond op Duits gebied en hoewel ze geen duidelijke sympathie met [[Duitsland]] lieten blijken, vertrouwden we ze toch niet helemaal. Eén van de eerste dingen die we hoorden was dat [[Overbeek, Theodorus Josephus Leo|Overbeek]] in 's-Heerenberg was doodgeschoten.

@@ Regel 1: / Regel 1: @@
 [[Bestand:Elisabeth Maria Gasseling (1920-2012).jpg|thumb|right|400px|'''Elisabeth Maria Peters- Gasseling op 20 augustus 1988]]
-'''Elisabeth Maria (Bertha) Gasseling''' vertelde op zondagavond 18 december [[1994]] over haar [[oorlogsherinneringen]]. Haar verhaal is hieronder te lezen.
+'''Elisabeth Maria (Berta) Gasseling''' vertelde op zondagavond 18 december [[1994]] over haar [[oorlogsherinneringen]]. Haar verhaal is hieronder te lezen.
 Zij werd op 20 april [[1920]] geboren in [[Wehl]] als jongste dochter van [[Gasseling, Franciscus|Franciscus Gasseling]] en Elisabeth Maria Loeters. In [[1929]] verhuisden haar ouders met hun kinderen naar [[Boerderijen|boerderij]] [[Goedborg]] in [[Lengel]].
-Op 20 juni [[1946]] trouwde zij in [['s-Heerenberg]] met Johannes Josephus Peters, geboren op 26 januari [[1917]] op [[Boerderijen|boerderij]] [[Horst, De (boerderij Vethuizen)|De Horst]] in [[Vethuizen]] als zoon van Wilhelmus Henricus Peters en Theodora Johanna Bles. Zij is met haar man op boerderij Goedborg blijven wonen, waar ook haar kinderen geboren werden.
+Op 20 juni [[1946]] trouwde zij in [['s-Heerenberg]] met [[Peters, Johannes Josephus|Johannes Josephus (Jan) Peters]], geboren op 26 januari [[1917]] op [[Boerderijen|boerderij]] [[Horst, De (boerderij Vethuizen)|De Horst]] in [[Vethuizen]] als zoon van Wilhelmus Henricus Peters en Theodora Johanna Bles. Zij is met haar man op boerderij Goedborg blijven wonen, waar ook haar kinderen geboren werden.
 Haar man overleed in [[Lengel]] op 25 augustus [[1990]], 73 jaar oud, en werd begraven op de [[Begraafplaats RK kerk Zeddam|r.-k. begraafplaats]] in [[Zeddam]]. Zij overleed in Zeddam op 8 juli [[2012]], 92 jaar oud, en werd bij haar man begraven.

@@ Regel 9: / Regel 9: @@
 <br clear=all/>
 == De inval ==
-We hadden nauwelijks een idee dat er [[Tweede Wereldoorlog|een oorlog]] zou komen. Wel kan ik me herinneren dat Frans Meier, van de [[Koppelpaarden]], hier een keer op het erf met m'n vader stond te debatteren over Hitler enz. Hij verkocht het [[Nationaal Socialistische Beweging|NSB]]-blaadje "Volk en Vaderland". Op een gegeven moment zei m'n vader tegen hem: "Frans, a-j now niet maak da-j wegkomp, dan haal ik de greep.''
+We hadden nauwelijks een idee dat er [[Tweede Wereldoorlog|een oorlog]] zou komen. Wel kan ik me herinneren dat Frans Meier, van de [[Koppelpaarden]], hier een keer op het erf met m'n vader stond te debatteren over Hitler enz. Hij verkocht het [[Nationaal Socialistische Beweging|NSB]]-blaadje "Volk en Vaderland". Op een gegeven moment zei m'n vader tegen hem: "Frans, a-j now niet maak da-j wegkomp, dan haal ik de greep."
-Op 10 mei [[1940]] stonden wij 's morgens om vier uur al naar de lucht te kijken naar de vliegtuigen. De mensen zeiden: "Wat is ter toch an de hand?" De wegen waren vol van Duitse tanks en legerwagens. Zelfs mensen uit onze eigen plaats, o.a. Frans Meier, wezen de Duitsers de weg. Vanaf dat moment moest je afstand nemen van mensen die je niet meer vertrouwde. Onze buren zeiden niet veel. Ze hadden grond op Duits gebied en hoewel ze geen duidelijke sympathie met [[Duitsland]] lieten blijken, vertrouwden we ze toch niet helemaal. Een van de eerste dingen die we hoorden was dat [[Overbeek, Theodorus Josephus Leo|Overbeek]] in 's-Heerenberg was doodgeschoten.
+Op 10 mei [[1940]] stonden wij 's-morgens om vier uur al naar de lucht te kijken naar de vliegtuigen. De mensen zeiden: "Wat is ter toch an de hand?" De wegen waren vol van Duitse tanks en legerwagens. Zelfs mensen uit onze eigen plaats, o.a. Frans Meier, wezen de Duitsers de weg. Vanaf dat moment moest je afstand nemen van mensen die je niet meer vertrouwde. Onze buren zeiden niet veel. Ze hadden grond op Duits gebied en hoewel ze geen duidelijke sympathie met [[Duitsland]] lieten blijken, vertrouwden we ze toch niet helemaal. Eén van de eerste dingen die we hoorden was dat [[Overbeek, Theodorus Josephus Leo|Overbeek]] in 's-Heerenberg was doodgeschoten.
 Thuis vonden ze 't erg genoeg. De boeren werden vanaf dat moment behoorlijk geplukt. Enkele dagen later kregen we inkwartiering van Duitse officieren die een kamer opeisten. Deze mensen hadden ook al in Polen gevochten en vonden dat wij het er goed vanaf hadden gebracht met de invasie. In Polen kon je van het ene gat naar het andere gat springen. Het eerste wat ze deden was naar de twee winkeltjes in Lengel gaan om voornamelijk zeep te kopen. Palmolive, ik zie het nog voor me. Zo kwam hier ook door hun gehamster alles langzamerhand [[Distributiebon|op de bon]]. De boeren mochten maar een enkel varken slachten en die moesten dan met HSL (huisslachting) gestempeld worden. Dat was het huisslachtingsstempel, door de NSB-aanhanger G... uit Zeddam - die dit stempel moest aanbrengen - ironisch "het smik lekker" genoemd.
-Uit Lengel is [[Hermsen, Wilhelmus Antonius|Wim Hermsen]] op [[Militairen van mei 1940|de Grebbenberg] gesneuveld. We zijn er op een avond op bezoek gegaan. Ze hadden net de persoonlijke spullen van hem toegestuurd gekregen. Ik zie nog het bloed aan zijn portefeuille zitten.
+Uit Lengel is [[Hermsen, Wilhelmus Antonius|Wim Hermsen]] op [[Militairen van mei 1940|de Grebbenberg]] gesneuveld. We zijn er op een avond op bezoek gegaan. Ze hadden net de persoonlijke spullen van hem toegestuurd gekregen. Ik zie nog het bloed aan zijn portefeuille zitten.
 == Voedsel op de bon of clandestien ==

@@ Regel 31: / Regel 31: @@
 == Opnieuw inkwartiering ==
-Na de mislukte slag om [[Arnhem]] kregen we weer inkwartiering. Ongeveer dertig soldaten, waaronder een Oosterijkse Feldwebel die tevens kok was, eistte de grootste kamer van de boerderij op en daar aten ze en rustten ze uit van het front. Het is ongelofelijk wat ze in die drie weken tijd hebben opgegeten. Uit de Betuwe hadden ze zelf zeven koeien meegenomen. Deze werden allemaal geslacht en alleen het lekkerste werd ervan opgegeten. Uit het toen nog bestaande '[[Rooie Darp]]" kwamen de mensen het slachtafval hier uit de tonnen halen. Onze keuken en het fornuis werden gebruikt en de kok maakte het zo lekker klaar als in een hotel. Met gedekte tafels en al. Alles en alles hadden ze in Arnhem geklauwd. Weckflessen vol met groente, vruchten die die mensen nog gespaard hadden voor de aankomende hongerwinter. Het was iedere dag feest. Bakker [[Joes Hegeman]] moest op een dag twaalf taarten bakken en ik zie de soldaten nog langs ons keukenraam lopen met die taarten op de hand. Op een andere dag stond er weer kip op het menu en hingen er aan alle deurklinken dode kippen om geplukt en klaargemaakt te worden. Een andere dag waren het weer konijnen. Ook hadden ze een eigen geit meegenomen. Die heette Peter en mocht overal lopen. In huis, de slaapkamers, de stallen en in de moestuin waar hij de kopjes van de andijvie opvrat.
+Na de mislukte slag om [[Arnhem]] kregen we weer inkwartiering. Ongeveer dertig soldaten, waaronder een Oosterijkse Feldwebel die tevens kok was, eistte de grootste kamer van de boerderij op en daar aten ze en rustten ze uit van het front. Het is ongelofelijk wat ze in die drie weken tijd hebben opgegeten. Uit de Betuwe hadden ze zelf zeven koeien meegenomen. Deze werden allemaal geslacht en alleen het lekkerste werd ervan opgegeten. Uit het toen nog bestaande '[[Rooie Darp]]" kwamen de mensen het slachtafval hier uit de tonnen halen. Onze keuken en het fornuis werden gebruikt en de kok maakte het zo lekker klaar als in een hotel. Met gedekte tafels en al. Alles en alles hadden ze in Arnhem geklauwd. Weckflessen vol met groente, vruchten die die mensen nog gespaard hadden voor de aankomende hongerwinter. Het was iedere dag feest. Bakker [[Hegeman, Josephus Johannes|Joes Hegeman]] moest op een dag twaalf taarten bakken en ik zie de soldaten nog langs ons keukenraam lopen met die taarten op de hand. Op een andere dag stond er weer kip op het menu en hingen er aan alle deurklinken dode kippen om geplukt en klaargemaakt te worden. Een andere dag waren het weer konijnen. Ook hadden ze een eigen geit meegenomen. Die heette Peter en mocht overal lopen. In huis, de slaapkamers, de stallen en in de moestuin waar hij de kopjes van de andijvie opvrat.
 Op 1 november 1944 (Allerheiligen) stond de deel plotseling vol met Berkel snijmachines, schilderijen, radio's en lagen er grote tapijten op de vloer die gezogen werden. Alles ging in grote kisten en werd naar Frau die of die in Duitsland of Oostenrijk gestuurd.

← Oudere versie	Versie van 24 nov 2025 om 10:19
(geen verschil)

@@ Regel 62: / Regel 62: @@
 == De bevrijding ==
 Het werd stil in huis en in de nacht van 31 maart op 1 april hoorde we nog hier en daar wat [[Canadees kanon op de Bleek|geschut]]. 's Ochtends vroeg kropen we voorzichtig uit de kelders en gingen buiten kijken. De grote kamer boven was verlaten. Er lag nog wat kuch en in een pan zat nog wat erwtensoep. Langzaam drong het gerucht door dat we bevrijd waren. De volgende dag zaten de Canadezen in diezelfde kamer met een massa spullen. Dat vonden wij, die een aantal jaren zuinig hadden moeten leven, bijna verkwistend.
-Echt uitbundig feest is er eigenlijk niet geweest. Het is misschien gek, maar ik kan me ook meer van de oorlog herinneren dan van de [[bevrijding]]. Dat kwam ook wel een beetje door het sterven van een meisje, een dochter van de familie Kamps, evacués uit Afferden in Limburg, die bij mijn latere man in Vethuizen ingekwartierd waren, net een dag eerder. Ze had een infectie onder een van haar nagels en toen dr. Kok dat weg wilde halen is ze plotseling gestorven. Op de dag van de bevrijding is ze begraven op het kerkhof van Zeddam. Wij zijn daar ook naar toe geweest. Later hebben haar ouders haar over laten brengen naar Limburg, waar ze vandaan kwamen.
+Echt uitbundig feest is er eigenlijk niet geweest. Het is misschien gek, maar ik kan me ook meer van de oorlog herinneren dan van de [[bevrijding]]. Dat kwam ook wel een beetje door het sterven van [[Kamps, Carolina Gerarda Maria|een meisje]], een dochter van de familie Kamps, evacués uit Afferden in Limburg, die bij mijn latere man in Vethuizen ingekwartierd waren, net een dag eerder. Ze had een infectie onder een van haar nagels en toen dr. Kok dat weg wilde halen is ze plotseling gestorven. Op de dag van de bevrijding is ze begraven op het kerkhof van Zeddam. Wij zijn daar ook naar toe geweest. Later hebben haar ouders haar over laten brengen naar Limburg, waar ze vandaan kwamen.
 Er is niet veel gebeurd met de NSB'ers hier in Lengel. Er deden wel veel geruchten de ronde van mensen die waren opgepakt en gevangen gezet waren op de Kruisberg in Doetinchem. In Zeddam is nog wel een NSB'er, Berendsen, die zich verstopt had op een hooizolder, doodgeschoten. Anderen, als Giezen (de Bloem) of Meier werden niet duidelijk gezien als NSB'ers en bleven in vrijheid. Meier, de buurman van Frans Meier, had veel grond aan 'de gunne kant' en familie en die was altijd aan het schipperen geweest.

@@ Regel 47: / Regel 47: @@
 == Lengel in de frontlinie ==
-In januari [[1945]] vielen er granaten in [[Herwen]] en [[Rijnwaarden|Pannerden]] en kregen wij drie gezinnen als [[evacués]]. Gelukkig waren de Belgen toen net weg. We zaten met ongeveer dertig Hollanders op de boerderij en afwisselend de nodige Duitsers. Ook die soldaten kregen steeds meer gebrek en stalen het spek wat de evacués uit Herwen hadden meegebracht. We zagen ook hoe bang ze waren omdat ze naar het front moesten. Ze dronken zichzelf moed in.
+In januari [[1945]] vielen er granaten in [[Herwen]] en [[Pannerden]] en kregen wij drie gezinnen als [[evacués]]. Gelukkig waren de Belgen toen net weg. We zaten met ongeveer dertig Hollanders op de boerderij en afwisselend de nodige Duitsers. Ook die soldaten kregen steeds meer gebrek en stalen het spek wat de evacués uit Herwen hadden meegebracht. We zagen ook hoe bang ze waren omdat ze naar het front moesten. Ze dronken zichzelf moed in.
 Niet iedereen wilde evacués opnemen. Er zijn er eens een paar voor het gemeentehuis in 's-Heerenberg voor schut gezet. Ze kregen een groot bord op hun buik met: Ik wil geen evacués rijden. Juist bij iemand die wel heel veel daarvoor deed en in de ondergrondse veel goed werk heeft gedaan, Kobus Bus, werd op het laatst alles kapot geschoten. Bij mensen die geen hand uitstaken bleef echter alles heel en die weigerden materialen als pannen en hout af te geven.
@@ Regel 58: / Regel 58: @@
 In maart 1945 vielen er op een stralende zondag een aantal 'verdwaalde' bommen op [[den Aam]]. Het huisje van de familie Smit (nu "vaders wens") werd getroffen en de [[Smid-de Reus, Theodora Hendrika|moeder]] en haar [[Smid, Theodora Wilhelmina|dochter]] waren op slag dood. Iedere dag kwamen ze hier twee liter melk halen en de moeder was altijd zo bang voor de bombardementen. Net een paar weken voor de bevrijding komt ze met haar dochter om.
 Op het laatst hadden de Duitsers ook niets meer. Ons hele huis en de kelders zaten vol. Op een ochtend komt een Duitse soldaat op de kop de kelder in rollen en commandeert alle Duitsers te vluchten. Paarden werden gevorderd en alles wat maar wielen had, van fietsen, kruiwagens tot kinderwagens, werd gebruikt bij de vlucht.
 == De bevrijding ==
 Het werd stil in huis en in de nacht van 31 maart op 1 april hoorde we nog hier en daar wat [[Canadees kanon op de Bleek|geschut]]. 's Ochtends vroeg kropen we voorzichtig uit de kelders en gingen buiten kijken. De grote kamer boven was verlaten. Er lag nog wat kuch en in een pan zat nog wat erwtensoep. Langzaam drong het gerucht door dat we bevrijd waren. De volgende dag zaten de Canadezen in diezelfde kamer met een massa spullen. Dat vonden wij, die een aantal jaren zuinig hadden moeten leven, bijna verkwistend.

@@ Regel 24: / Regel 24: @@
 Ook moesten alle ramen verduisterd morden. Dat was op de boerderij een hele klus. Ook de stroom was regelmatig afgesloten en dat maakte klandestien dorsen moeilijk. Vaak was er alleen maar 's nachts stroom. Strijken kon dus het beste 's nachts gebeuren.
-Vanaf een bepaald moment werden de jonge mannen opgeroepen om te gaan werken voor [[Organisation Todt|de Todt]]. Vooral tankvallen graven in de buurt van [[Zevenaar]]. Ook uit het westen moesten daar mensen werken. De boerenzonen hier uit de streek hadden eten genoeg, maar deze mensen leefden in kampen en die moesten het doen met de 'verpleging' die ze van de Duitsers kregen. En dat was niet veel. Ze vonden het daarom maar wat fijn dat ze 'kuch' (een hard soort brood; in die tijd gold de slogan "rats, kuch en bonen voor de militairen") van onze jongens kregen. "Boer, heb je nog verpleging?, vroegen ze dan. Er werd zelfs om gevochten en om dat te voorkomen lieten onze jongens het maar gewoon van de fiets vallen, zodat ze het dan zelf onder mekaar konden verdelen.
+Vanaf een bepaald moment werden de jonge mannen opgeroepen om te gaan werken voor [[Organisation Todt|de Todt]]. Vooral [[Tankgracht|tankvallen]] graven in de buurt van [[Zevenaar]]. Ook uit het westen moesten daar mensen werken. De boerenzonen hier uit de streek hadden eten genoeg, maar deze mensen leefden in kampen en die moesten het doen met de 'verpleging' die ze van de Duitsers kregen. En dat was niet veel. Ze vonden het daarom maar wat fijn dat ze 'kuch' (een hard soort brood; in die tijd gold de slogan "rats, kuch en bonen voor de militairen") van onze jongens kregen. "Boer, heb je nog verpleging?, vroegen ze dan. Er werd zelfs om gevochten en om dat te voorkomen lieten onze jongens het maar gewoon van de fiets vallen, zodat ze het dan zelf onder mekaar konden verdelen.
 Dan was er weer een razzia en moesten de jonge mannen weer [[Verzet in WO II#Onderduikershulp|onderduiken]]. Dan werden er vooraanstaande mensen (in Zeddam b.v. de onderdirecteur van de [[Coop Zuivelfabriek Bergh|zuivelfabriek]] [[Ettema, Dominicus Hylarius|Ettema]], die nooit meer is teruggekeerd) in gijzeling genomen omdat er te weinig Todt-gravers zich hadden aangemeld. En dan gingen de meesten wel weer. Ook moesten er mensen uit Lengel werken in Duitsland. Een van hen, [[Wissink, Theodorus Lucas|Wissink]], is omgekomen bij een beschieting van een trein. Harry Peters uit Vethuizen moest met de brik (soort rijtuig) iedere dag in [[Beek]] komen om de toezichthoudende Duitser naar Zevenaar te rijden voor controle bij de Todt-gravers.