Grafelijke molens - Bewerkingsoverzicht

Verre neef: watermolens

2021-03-13T13:04:49Z

watermolens

Verre neef: Watermolen

2021-03-13T12:24:13Z

Watermolen

Verre neef: interne link

2020-10-13T06:11:58Z

interne link

Verre neef: Aanpassing windrecht

2020-04-13T11:21:05Z

Aanpassing windrecht

Verre neef: Offenbeekse molen

2020-04-08T07:12:38Z

Offenbeekse molen

Verre neef: interne link

2019-01-19T15:15:59Z

interne link

Verre neef: Millinger molen

2018-04-26T08:21:11Z

Millinger molen

Verre neef: Warande

2018-04-20T11:51:20Z

Warande

Verre neef: aanvulling

2018-04-13T15:15:24Z

aanvulling

Verre neef: redactie

2018-04-10T15:13:08Z

redactie

← Oudere versie		Versie van 13 mrt 2021 om 13:04
Regel 1:		Regel 1:
	'''Grafelijke molens''' waren molens waar de [[Graven van den Bergh\|graaf van Bergh]] op grond van het '''windrecht''' (ook '''maalrecht''' genoemd) zijn onderdanen verplicht hun graan liet malen. De wind die over zijn grondgebied waaide, was immers van hem. Voor de boeren betekende dit dat zij een deel van (de waarde van) hun graan als belasting aan de graaf moesten afstaan. Volgens het [[tiendrecht]] was dit een tiende deel van het aangevoerde graan.		'''Grafelijke molens''' waren molens waar de [[Graven van den Bergh\|graaf van Bergh]] op grond van het '''windrecht''' (ook '''maalrecht''' genoemd) zijn onderdanen verplicht hun graan liet malen. De wind die over zijn grondgebied waaide, was immers van hem. Voor de boeren betekende dit dat zij een deel van (de waarde van) hun graan als belasting aan de graaf moesten afstaan. Volgens het [[tiendrecht]] was dit een tiende deel van het aangevoerde graan.
		+
		+	Twee grafelijke molens werden niet door wind maar door water aangedreven. Dit gebeurde op grond van het '''waterrecht''' of '''stuwrecht'''. Deze molens waren de [[Kaarschotse molen]] en [[Watermolen bij Annendaal\|de watermolen]] bij [[Kasteel Annendaal]]. Beide lagen buiten het [[Land van den Bergh]].

	De heren en graven van Bergh hebben meerdere dwangmolens bezeten; in [[Land van den Bergh\|Bergh]], maar ook in hun [[Berghse bezittingen\|bezittingen]] elders in het land. Toen [[Willem II van den Bergh\|heer Willem II]] in het midden van de [[:Categorie:Jaartallen 1400-1499\|15e eeuw]] met het windrecht werd [[Leenrecht\|beleend]], heeft hij in Bergh vier dwangmolens laten (ver)bouwen. In [[1428]] had hij van zijn vader [[Otto van der Leck]] al drie molens in de [[Breda\|baronie van Breda]] geërfd. Zie verder de lijst hieronder.		De heren en graven van Bergh hebben meerdere dwangmolens bezeten; in [[Land van den Bergh\|Bergh]], maar ook in hun [[Berghse bezittingen\|bezittingen]] elders in het land. Toen [[Willem II van den Bergh\|heer Willem II]] in het midden van de [[:Categorie:Jaartallen 1400-1499\|15e eeuw]] met het windrecht werd [[Leenrecht\|beleend]], heeft hij in Bergh vier dwangmolens laten (ver)bouwen. In [[1428]] had hij van zijn vader [[Otto van der Leck]] al drie molens in de [[Breda\|baronie van Breda]] geërfd. Zie verder de lijst hieronder.

@@ Regel 24: / Regel 24: @@
 *[[Terlaaksmolen]] in [[Didam]]
 *[[Torenmolen]] in [[Zeddam]]
 *[[Willemsens molen Etten|Willemsens molen]] in [[Etten]]
 *[[Willemsens molen Gendringen|Willemsens molen]] in Gendringen

@@ Regel 1: / Regel 1: @@
 '''Grafelijke molens''' waren molens waar de [[Graven van den Bergh|graaf van Bergh]] op grond van het '''windrecht''' (ook '''maalrecht''' genoemd) zijn onderdanen verplicht hun graan liet malen. De wind die over zijn grondgebied waaide, was immers van hem. Voor de boeren betekende dit dat zij een deel van (de waarde van) hun graan als belasting aan de graaf moesten afstaan. Volgens het [[tiendrecht]] was dit een tiende deel van het aangevoerde graan.
-De heren en graven van Bergh hebben meerdere dwangmolens bezeten; in [[Land van den Bergh|Bergh]], maar ook in hun [[Berghse bezittingen|bezittingen]] elders in het land. Toen [[Willem II van den Bergh|heer Willem II]] in het midden van de [[:Categorie:Jaartallen 1400-1499|15e eeuw]] met het windrecht werd beleend, heeft hij in Bergh vier dwangmolens laten (ver)bouwen. In [[1428]] had hij van zijn vader [[Otto van der Leck]] al drie molens in de [[Breda|baronie van Breda]] geërfd. Zie verder de lijst hieronder.
+De heren en graven van Bergh hebben meerdere dwangmolens bezeten; in [[Land van den Bergh|Bergh]], maar ook in hun [[Berghse bezittingen|bezittingen]] elders in het land. Toen [[Willem II van den Bergh|heer Willem II]] in het midden van de [[:Categorie:Jaartallen 1400-1499|15e eeuw]] met het windrecht werd [[Leenrecht|beleend]], heeft hij in Bergh vier dwangmolens laten (ver)bouwen. In [[1428]] had hij van zijn vader [[Otto van der Leck]] al drie molens in de [[Breda|baronie van Breda]] geërfd. Zie verder de lijst hieronder.
 De graaf maalde uiteraard niet zelf, maar verpachtte de molens steeds voor een aantal jaren aan een [[Molenaars|molenaar]]. Soms was de pachter een nieuwe molenaar, maar het kwam ook voor dat de pacht meerdere generaties van vader op zoon in de zelfde familie bleef.

@@ Regel 1: / Regel 1: @@
-De '''grafelijke molens''' waren molens waarvan de [[Graven van den Bergh|graaf van Bergh]] de eigenaar was. Het waren – althans in de meeste gevallen – '''dwang- of banmolens''': de onderdanen van de graaf die graan te malen hadden, waren verplicht dit op een grafelijke molen te laten doen. De graaf kon dit eisen op grond van het windrecht (ook maalrecht genoemd): de wind die over zijn grondgebied waaide, was van hem. Voor de boeren betekende dit dat zij een deel van (de waarde van) hun graan als belasting aan de graaf moesten afstaan. Volgens het tiendrecht was dit een tiende deel van het aangevoerde graan.
+'''Grafelijke molens''' waren molens waar de [[Graven van den Bergh|graaf van Bergh]] op grond van het '''windrecht''' (ook '''maalrecht''' genoemd) zijn onderdanen verplicht hun graan liet malen. De wind die over zijn grondgebied waaide, was immers van hem. Voor de boeren betekende dit dat zij een deel van (de waarde van) hun graan als belasting aan de graaf moesten afstaan. Volgens het [[tiendrecht]] was dit een tiende deel van het aangevoerde graan.
 De heren en graven van Bergh hebben meerdere dwangmolens bezeten; in [[Land van den Bergh|Bergh]], maar ook in hun [[Berghse bezittingen|bezittingen]] elders in het land. Toen [[Willem II van den Bergh|heer Willem II]] in het midden van de [[:Categorie:Jaartallen 1400-1499|15e eeuw]] met het windrecht werd beleend, heeft hij in Bergh vier dwangmolens laten (ver)bouwen. In [[1428]] had hij van zijn vader [[Otto van der Leck]] al drie molens in de [[Breda|baronie van Breda]] geërfd. Zie verder de lijst hieronder.
@@ Regel 5: / Regel 5: @@
 De graaf maalde uiteraard niet zelf, maar verpachtte de molens steeds voor een aantal jaren aan een [[Molenaars|molenaar]]. Soms was de pachter een nieuwe molenaar, maar het kwam ook voor dat de pacht meerdere generaties van vader op zoon in de zelfde familie bleef.
-Na de Franse Revolutie werden [[1798]] met de invoering van de grondwet van de Bataafse Republiek, de [[heerlijke rechten]] afgeschaft. Hiermee kwam ook het windrecht te vervallen. Er werden toen vrije molens gebouwd die de concurrentie aangingen met de grafelijke molens.
+Na de Franse Revolutie werden in [[1798]] met de invoering van de grondwet van de Bataafse Republiek, de [[heerlijke rechten]] afgeschaft. Hiermee kwam ook het windrecht te vervallen. Er werden toen vrije molens gebouwd die de concurrentie aangingen met de grafelijke molens.
 De grafelijke molens waren (in alfabetische volgorde):

@@ Regel 17: / Regel 17: @@
 *[[Kaarschotse molen]] in Rijsbergen (N.-Br.)
 *[[Millinger molen]] in [[Millingen]]
 | valign=top width=300 |
 *[[Molen van Sint Anthonis]] in [[Sint Anthonis]]
 *[[Pannerdense molen]] in [[Pannerden]]
 *[[Terlaaksmolen]] in [[Didam]]

@@ Regel 14: / Regel 14: @@
 *[[Grafelijke molen Gendringen|Grafelijke molen]] in [[Gendringen]]
 *[[Grafelijke molen 's-Heerenberg|Grafelijke molen]] in [['s-Heerenberg]]
-*[[Grafelijke molen Westervoort|Grafelijke molen]] in [[Westervoort]]
+*[[Heterse molen]] in [[Heteren]]
 *[[Kaarschotse molen]] in Rijsbergen (N.-Br.)
-*[[Heterse molen]] in [[Heteren]]
+*[[Millinger molen]] in [[Millingen]]
 | valign=top width=300 |
 *[[Molen aan de Warande]] in [[Boxmeer]]