Kaarschotse molen - Bewerkingsoverzicht

Verre neef: interne link

2022-05-16T04:36:02Z

interne link

Verre neef: /* Bronnen */ cat

2021-03-13T13:08:29Z

‎Bronnen: cat

Verre neef: Annendaal

2021-03-13T12:33:28Z

Annendaal

Verre neef: Kleine aanpassing

2019-07-19T12:20:00Z

Kleine aanpassing

Verre neef: /* Bronnen */ databasenummers

2018-04-15T13:02:37Z

‎Bronnen: databasenummers

Verre neef: Nieuwe pagina aangemaakt met 'De '''Kaarschotse molen''' bij Rijsbergen was een van de drie molens in de Baronie van Breda die Willem II van den Bergh in [[1428]…'

2018-04-10T15:04:58Z

Nieuwe pagina aangemaakt met 'De '''Kaarschotse molen''' bij Rijsbergen was een van de drie molens in de Baronie van Breda die Willem II van den Bergh in [[1428]…'

Nieuwe pagina

De '''Kaarschotse molen''' bij Rijsbergen was een van de drie [[Grafelijke molens|molens]] in de [[Breda|Baronie van Breda]] die [[Willem II van den Bergh]] in [[1428]] erfde van zijn vader [[Otto van der Leck]]. De andere twee waren de [[Grafelijke molen Alphen|grafelijke molen]] in Alphen en de [[Akkermolen]] in Zundert.

De Kaarschotse molen was een watermolen en kwam via [[Maria Elisabeth van den Bergh]], dochter van [[Hendrik van den Bergh (1573-1638)|Hendrik van den Bergh]], in het bezit van het markiezaat van [[Bergen op Zoom]]. Toen in [[1698]] Henriëtte Francisca van Hohenzollern-Hechingen, de dochter van markiezin Maria Elisabeth, overleed, ging met Bergen op Zoom ook de Kaarschotse molen verloren voor de [[Graven van den Bergh|graven van Bergh]].

Ter herinnering aan een geslaagde restauratie in [[1656]] hebben Maria Elisabeth en haar echtgenoot Eitel Friedrich van Hohenzollern-Hechingen in de gevel van de watermolen een wapensteen van 53x58 cm laten aanbrengen. In [[1836]]–[[1837]] werd de watermolen vervangen door een watervluchtmolen. Dit is een molen met wieken én een waterrad, die dus op zowel wind als water kan draaien. De wapensteen werd in deze nieuwe molen ingemetseld.

De watervluchtmolen werd al in [[1863]] afgebroken en vervangen door weer een watermolen. Het waterschap de Aa of Weerijs kocht de molen in [[1895]] en liet hem, na aanhoudende klachten over wateroverlast, in [[1915]] afbreken. De laatste twee jaartallen komen in de bronnen ook voor als [[1896]] en [[1916]].

De wapensteen bleef bij de afbraak gespaard en werd ingemetseld in de zijkant van de stuw in de naastgelegen beek, de Aa of Weerijs. De steen is inmiddels danig verweerd, maar de wapens zijn nog goed herkenbaar; rechts het [[wapen van de graven van Bergh]], links dat van de vorsten van Hohenzollern-Hechingen. De wapensteen is, als overblijfsel van de watermolen, een rijksmonument. Het monumentnummer is 33016.

De huidige weg langs de plek waar de Kaarschotse molen heeft gestaan, wisselt op de brug over de Aa of Weerijs van naam. Ten oosten van de brug is het de Kaarschotsestraat, ten westen is het de Watermolenweg.
{|
|- valign=top
|[[Bestand:Stuw Rijsbergen.jpg|thumb|500px|'''De stuw in de Aa of Weerijs bij Rijsbergen. De wapensteen is ingemetseld in de muur op de linker oever.]]
|[[Bestand:Wapensteen Rijsbergen 1656.jpg|thumb|280px|'''De Rijsbergse wapensteen van Bergh en Hohenzollern-Hechingen uit 1656]]
|}

== Bronnen ==
*[[Het archief van het Huis Bergh]], blz. 141
*[http://monumentenregister.cultureelerfgoed.nl/monuments/33016 Monumentenregister]
*[http://www.molendatabase.org/ Molendatabase], zoekterm Kaarschotse

[[Categorie:Grafelijke molens]]

@@ Regel 3: / Regel 3: @@
 De Kaarschotse molen was een watermolen zoals ook [[Watermolen bij Annendaal|de watermolen]] bij [[Kasteel Annendaal]]. Deze twee molens zijn voor zover bekend de enige [[Graven Van den Bergh|Berghse]] grafelijke molens die niet door wind, maar door water werden aangedreven.
-De Kaarschotse molen kwam via [[Maria Elisabeth van den Bergh]], dochter van [[Hendrik van den Bergh (1573-1638)|Hendrik van den Bergh]], in het bezit van het markiezaat van [[Bergen op Zoom]]. Toen in [[1698]] Henriëtte Francisca van Hohenzollern-Hechingen, de dochter van markiezin Maria Elisabeth, overleed, ging met Bergen op Zoom ook de Kaarschotse molen verloren voor de graven van Bergh.
+De Kaarschotse molen kwam via [[Maria Elisabeth van den Bergh]], dochter van [[Hendrik van den Bergh (1573-1638)|Hendrik van den Bergh]], in het bezit van het markiezaat van [[Bergen op Zoom]]. Toen in [[1698]] [[Henriëtte Francisca van Hohenzollern-Hechingen]], de dochter van markiezin Maria Elisabeth, overleed, ging met Bergen op Zoom ook de Kaarschotse molen verloren voor de graven van Bergh.
 Ter herinnering aan een geslaagde restauratie in [[1656]] hebben Maria Elisabeth en haar echtgenoot Eitel Friedrich van Hohenzollern-Hechingen in de gevel van de watermolen een wapensteen van 53x58 cm laten aanbrengen. In [[1836]]–[[1837]] werd de watermolen vervangen door een watervluchtmolen. Dit is een molen met wieken én een waterrad, die dus op zowel wind als water kan draaien. De wapensteen werd in deze nieuwe molen ingemetseld.

← Oudere versie		Versie van 13 mrt 2021 om 13:08
Regel 23:		Regel 23:
	*[http://www.molendatabase.org/ Molendatabase], databasenummers 2242, 2243 en 15028		*[http://www.molendatabase.org/ Molendatabase], databasenummers 2242, 2243 en 15028

−	[[Categorie:Grafelijke molens]]	+	[[Categorie:Grafelijke molens]] [[Categorie:Watermolens]]

@@ Regel 1: / Regel 1: @@
 De '''Kaarschotse molen''' bij Rijsbergen was een van de drie [[Grafelijke molens|molens]] in de [[Breda|Baronie van Breda]] die [[Willem II van den Bergh]] in [[1428]] erfde van zijn vader [[Otto van der Leck]]. De andere twee waren de [[Grafelijke molen Alphen|grafelijke molen]] in Alphen en de [[Akkermolen]] in Zundert.
-De Kaarschotse molen was een watermolen en kwam via [[Maria Elisabeth van den Bergh]], dochter van [[Hendrik van den Bergh (1573-1638)|Hendrik van den Bergh]], in het bezit van het markiezaat van [[Bergen op Zoom]]. Toen in [[1698]] Henriëtte Francisca van Hohenzollern-Hechingen, de dochter van markiezin Maria Elisabeth, overleed, ging met Bergen op Zoom ook de Kaarschotse molen verloren voor de [[Graven van den Bergh|graven van Bergh]].
+De Kaarschotse molen was een watermolen zoals ook [[Watermolen bij Annendaal|de watermolen]] bij [[Kasteel Annendaal]]. Deze twee molens zijn voor zover bekend de enige [[Graven Van den Bergh|Berghse]] grafelijke molens die niet door wind, maar door water werden aangedreven.
 Ter herinnering aan een geslaagde restauratie in [[1656]] hebben Maria Elisabeth en haar echtgenoot Eitel Friedrich van Hohenzollern-Hechingen in de gevel van de watermolen een wapensteen van 53x58 cm laten aanbrengen. In [[1836]]–[[1837]] werd de watermolen vervangen door een watervluchtmolen. Dit is een molen met wieken én een waterrad, die dus op zowel wind als water kan draaien. De wapensteen werd in deze nieuwe molen ingemetseld.

@@ Regel 7: / Regel 7: @@
 De watervluchtmolen werd al in [[1863]] afgebroken en vervangen door weer een watermolen. Het waterschap de Aa of Weerijs kocht de molen in [[1895]] en liet hem, na aanhoudende klachten over wateroverlast, in [[1915]] afbreken. De laatste twee jaartallen komen in de bronnen ook voor als [[1896]] en [[1916]].
-De wapensteen bleef bij de afbraak gespaard en werd ingemetseld in de zijkant van de stuw in de naastgelegen beek, de Aa of Weerijs. De steen is inmiddels danig verweerd, maar de wapens zijn nog goed herkenbaar; rechts het [[wapen van de graven van Bergh]], links dat van de vorsten van Hohenzollern-Hechingen. De wapensteen is, als overblijfsel van de watermolen, een rijksmonument. Het monumentnummer is 33016.
+De wapensteen bleef bij de afbraak gespaard en werd ingemetseld in de zijkant van de stuw in de naastgelegen beek, de Aa of Weerijs. De steen is inmiddels danig verweerd, maar de wapens zijn nog goed herkenbaar; rechts het [[wapen van de graven van Bergh]], links dat van de [[wapen van Hohenzollern|vorsten van Hohenzollern]]. De wapensteen is, als overblijfsel van de watermolen, een rijksmonument. Het monumentnummer is 33016.
 De huidige weg langs de plek waar de Kaarschotse molen heeft gestaan, wisselt op de brug over de Aa of Weerijs van naam. Ten oosten van de brug is het de Kaarschotsestraat, ten westen is het de Watermolenweg.
@@ Regel 13: / Regel 13: @@
 |- valign=top
 |[[Bestand:Stuw Rijsbergen.jpg|thumb|500px|'''De stuw in de Aa of Weerijs bij Rijsbergen. De wapensteen is ingemetseld in de muur op de linker oever.]]
-|[[Bestand:Wapensteen Rijsbergen 1656.jpg|thumb|280px|'''De Rijsbergse wapensteen van Bergh en Hohenzollern-Hechingen uit 1656]]
+|[[Bestand:Wapensteen Rijsbergen 1656.jpg|thumb|280px|'''De Rijsbergse wapensteen van Bergh en Hohenzollern uit 1656]]
 |}

@@ Regel 19: / Regel 19: @@
 *[[Het archief van het Huis Bergh]], blz. 141
 *[http://monumentenregister.cultureelerfgoed.nl/monuments/33016 Monumentenregister]
-*[http://www.molendatabase.org/ Molendatabase], zoekterm Kaarschotse
+*[http://www.molendatabase.org/ Molendatabase], databasenummers 2242, 2243 en 15028
 [[Categorie:Grafelijke molens]]