Maria Leopoldina van Oostfriesland-Rietberg - Bewerkingsoverzicht

Verre neef: /* Haar gebrandschilderde raam */ Karmeliet

2023-10-01T09:39:13Z

‎Haar gebrandschilderde raam: Karmeliet

Verre neef: /* Bronnen */ cat

2022-06-04T10:16:58Z

‎Bronnen: cat

Verre neef: /* Bronnen */ cat

2022-06-03T09:41:19Z

‎Bronnen: cat

Verre neef: /* In 's-Heerenberg */ interne link

2020-07-24T04:59:44Z

‎In 's-Heerenberg: interne link

Verre neef: Enkele aanvullingen

2020-01-24T10:18:44Z

Enkele aanvullingen

Verre neef: /* Bronnen */ cat

2019-09-07T10:36:27Z

‎Bronnen: cat

Verre neef: /* Haar leven */ interne link

2019-09-07T10:36:09Z

‎Haar leven: interne link

Verre neef: /* Bronnen */ aanvulling

2019-08-09T14:41:25Z

‎Bronnen: aanvulling

Verre neef: /* In Boxmeer */ gebrandschilderd raam

2019-08-09T14:24:44Z

‎In Boxmeer: gebrandschilderd raam

Verre neef: /* Bronnen */ cat

2019-07-12T13:51:22Z

‎Bronnen: cat

@@ Regel 49: / Regel 49: @@
 Bovenin het raam is een wapen met achttien groene bollen in een gouden veld afgebeeld. Dit wapen kon vooralsnog niet met dat van de graafschappen Oost-Friesland en Rietberg in verband worden gebracht.
-Het raam is gewijd aan de heilige Avertanus en de zalige Romaeus. Avertanus was een Franse karmeliet die leefde in de [[:Categorie:Jaartallen 1200-1299|veertiende eeuw]]. Hij ging samen met de karmeliet-lekebroeder Romaeus op bedevaart naar Italië, juist toen de pestepidemie van [[1346]]–[[1351]] woedde. Op de terugweg werden beide ziek in de buurt van de Toscaanse stad Lucca, maar de poortwachters wilden hen niet binnenlaten uit vrees voor de pest. Hierop verschenen Maria en Jezus aan Avertanus, die hem een zachte dood voorspelden. Kort na zijn overlijden stierf ook Romaeus, waarop beide buiten Lucca begraven werden. Op bevel van de bisschop van Lucca werden hun stoffelijke overschotten in [[1383]] en [[1393]] binnen de stadsmuren herbegraven.
+Het raam is gewijd aan de heilige Avertanus en de zalige Romaeus. Avertanus was een Franse [[:Categorie:Karmelieten|karmeliet]] die leefde in de [[:Categorie:Jaartallen 1200-1299|veertiende eeuw]]. Hij ging samen met de karmeliet-lekebroeder Romaeus op bedevaart naar Italië, juist toen de pestepidemie van [[1346]]–[[1351]] woedde. Op de terugweg werden beide ziek in de buurt van de Toscaanse stad Lucca, maar de poortwachters wilden hen niet binnenlaten uit vrees voor de pest. Hierop verschenen Maria en Jezus aan Avertanus, die hem een zachte dood voorspelden. Kort na zijn overlijden stierf ook Romaeus, waarop beide buiten Lucca begraven werden. Op bevel van de bisschop van Lucca werden hun stoffelijke overschotten in [[1383]] en [[1393]] binnen de stadsmuren herbegraven.
 <br clear=all/>
 ==== Haar grafmonument ====
 [[Bestand: Grafmonument Oswald III en gemalin (Boxmeer).jpg|250px|thumb|right|'''Een vooroorlogse foto van het grafmonument voor Leopoldina en haar man in de Sint-Petruskerk van Boxmeer.]]

← Oudere versie		Versie van 4 jun 2022 om 10:16
Regel 72:		Regel 72:
	*[http://www.kaunitz-rietberg.de/kaunitz/ostfriesland/johann_iv.html ''Johann IV von Ostfriesland'']		*[http://www.kaunitz-rietberg.de/kaunitz/ostfriesland/johann_iv.html ''Johann IV von Ostfriesland'']

−	[[Categorie:Graven van den Bergh]] [[Categorie:Huis van der Leck]] [[Categorie:Stiftsdames Stift Elten]] [[Categorie:Graven religieuzen]] [[Categorie:Karmelietenklooster Boxmeer]] [[Categorie:Gravenportretten\|O]] [[Categorie:Graven van graven]]	+	[[Categorie:Graven van den Bergh\|O]] [[Categorie:Huis van der Leck\|O]] [[Categorie:Stiftsdames Stift Elten\|O]] [[Categorie:Graven religieuzen\|O]] [[Categorie:Karmelietenklooster Boxmeer\|O]] [[Categorie:Gravenportretten\|O]] [[Categorie:Graven van graven\|O]]

← Oudere versie		Versie van 3 jun 2022 om 09:41
Regel 72:		Regel 72:
	*[http://www.kaunitz-rietberg.de/kaunitz/ostfriesland/johann_iv.html ''Johann IV von Ostfriesland'']		*[http://www.kaunitz-rietberg.de/kaunitz/ostfriesland/johann_iv.html ''Johann IV von Ostfriesland'']

−	[[Categorie:Graven van den Bergh]] [[Categorie:Huis van der Leck]] [[Categorie:Stiftsdames Stift Elten]] [[Categorie:Graven religieuzen]] [[Categorie:Karmelietenklooster Boxmeer]] [[Categorie:Graven van graven]]	+	[[Categorie:Graven van den Bergh]] [[Categorie:Huis van der Leck]] [[Categorie:Stiftsdames Stift Elten]] [[Categorie:Graven religieuzen]] [[Categorie:Karmelietenklooster Boxmeer]] [[Categorie:Gravenportretten\|O]] [[Categorie:Graven van graven]]

@@ Regel 23: / Regel 23: @@
 === In 's-Heerenberg ===
 [[Bestand:Medallions Oswald en Leopoldina.jpg|300px|right|thumb|'''De medaillons voorstellende Leopoldina (rechts) en haar man.'''<br>Klik op de afbeelding voor een vergroting.]]
-Het [[wapen van de graven van Oostfriesland-Rietberg]] is afgebeeld op het schild van de rechter [[Wapenleeuwen|wapenleeuw]] voor de hoofdpoort van Huis Bergh en boven de voordeur van het jachthuis op de [[Motte Montferland]].
+Het [[wapen van de graven van Oostfriesland-Rietberg]] is afgebeeld op het schild van de rechter [[Wapenleeuwen|wapenleeuw]] voor de hoofdpoort van Huis Bergh en boven de voordeur van het [[jachthuis]] op de [[Motte Montferland]].
 Boven de ingang van het hoofdgebouw van Huis Bergh staat een [[Chronogram|chronogram]] met haar voornaam, dat haar man daar in [[1701]] heeft laten aanbrengen:

@@ Regel 3: / Regel 3: @@
 '''Maria Leopoldina van Oostfriesland-Rietberg''' was van [[1712]] tot [[1718]] regentes van [[Graafschap Bergh|Bergh]] voor de toen nog minderjarige graaf [[Frans Willem van Hohenzollern-Bergh|Frans Willem]].
-Leopoldina's ouders waren van Oostfriesland-Rietberg en Anna Catharina van Salm-Reifferscheidt. Haar moeder was voor haar huwelijk in [[1647]] stiftsdame in het Stift Thorn, waarvan de laatste twee jaar als abdis.
+Leopoldina's ouders waren Johan IV van Oostfriesland-Rietberg en Anna Catharina van Salm-Reifferscheidt. Haar moeder was was [[1640]] tot haar huwelijk in [[1647]] stiftdame in meerdere stiften; in [[1642]] ook in het [[Stift Elten]].In [[1647]] trad zij uit om te trouwen.
 Over haar geboorteplaats en –datum bestaat, ondanks haar adellijke afkomst, enige onduidelijkheid. Wolfgang Leesch (zie bronnen) schreef in [[1963]] dat zij op 3 april [[1649]] werd geboren en op 16 mei van dat jaar gedoopt. De meeste teksten over Leopoldina vermelden echter alleen haar overlijdensdatum. Dit kan een reden zijn Leesch' gegevens in twijfel te trekken, maar zijn bronvermelding lijkt aannemelijk. Mogelijk is die bron na 1963 onjuist gebleken. Een geboorteplaats wordt niet vermeld, maar dit kan het kasteel Rietberg geweest zijn, dat op het schilderij hiernaast achter Leopoldina is afgebeeld. Rietberg was een van de twee graafschappen waaraan haar geslacht zijn naam ontleende. Het lag in de omgeving van Gütersloh in [[Westfalen]]. Het graafschap Oostfriesland lag ten oosten van Groningen aan de Noordzee.
-Leopoldina was voor haar huwelijk stiftsdame in het [[Stift Elten]] en in het Stift Vreden. Dit waren religieuze woongemeenschappen van adellijke vrouwen die geen kloostergeloften hadden afgelegd. In beide stiften werd zij tot decanes gekozen, een functie waarin zij de stiftsdames vertegenwoordigde bij de abdis. Haar intrede in het Stift Elten gebeurde op 6 november [[1668]], toen de abdis, haar tante [[Salm-Reifferscheidt, Maria Sophia van|Maria Sophia van Salm-Reifferscheidt]], haar benoemde tot kanunnikes om de plaats in te nemen van Sophia Magdalena van Salm-Reifferscheidt, die uittrad om te gaan trouwen. Zoals te verwachten was dit een familieaangelegenheid. De beide kanunnikessen waren volle nichten van elkaar, want Sophia Magdalena's vader Erik Adolf van Salm-Reifferscheidt was een broer van abdis Maria Sophia en van Leopoldina's moeder Anna Catharina.
+Leopoldina was net als haar moeder voor haar huwelijk stiftsdame in het Stift Elten en in het Stift Vreden. Dit waren religieuze woongemeenschappen van adellijke vrouwen die geen kloostergeloften hadden afgelegd. In beide stiften werd zij tot decanes gekozen, een functie waarin zij de stiftsdames vertegenwoordigde bij de abdis. Haar intrede in het Stift Elten gebeurde op 6 november [[1668]], toen de abdis, haar tante [[Salm-Reifferscheidt, Maria Sophia van|Maria Sophia van Salm-Reifferscheidt]], haar benoemde tot kanunnikes om de plaats in te nemen van Sophia Magdalena van Salm-Reifferscheidt, die uittrad om te gaan trouwen. Zoals te verwachten was dit een familieaangelegenheid. De beide kanunnikessen waren volle nichten van elkaar, want Sophia Magdalena's vader Erik Adolf van Salm-Reifferscheidt was een broer van abdis Maria Sophia en van Leopoldina's moeder Anna Catharina.
 Op 31 december [[1686]] trouwde zij, 37 jaar oud, op kasteel Rietberg met de 40-jarige [[Oswald III van den Bergh]]. Heeft zij hem in haar tijd in Elten leren kennen? Hoewel in 1686 de beide moeders nog leefden, lijkt het er niet op dat het huwelijk gearrangeerd was. Daarvoor waren man en vrouw op hun trouwdag wel te oud.
@@ Regel 13: / Regel 13: @@
 Het huwelijk van Leopoldina en haar man is kinderloos gebleven. Daarom heeft haar man kort voor zijn overlijden in [[1712]] bij testament bepaald dat zijn [[Heerlijke rechten|rechten]] moesten overgaan op Frans Willem, de tweede kleinzoon van zijn zuster [[Maria Clara van den Bergh]]. Aangezien Frans Willem in 1712 pas zeven jaar oud was, werd Leopoldina regentes voor de kleinzoon van haar schoonzuster. Zij nam ook zijn opvoeding over. Na haar overlijden in 1718 nam [[Johanna Catharina Victoria van Montfort-Tettnang|Frans Willems moeder]] het regentschap over tot diens meerderjarigheid.
-Korte tijd na de begrafenis van haar man in Boxmeer kwam Leopoldina terug naar Huis Bergh, maar met de dood van haar man was er ook een einde gekomen aan alle praal en pracht. Zij bracht vele uren door in de slotkapel, waar elke morgen een Heilige Mis gelezen werd. Die was ook toegankelijk voor de inwoners van 's-Heerenberg, die dan een statige, in het zwart geklede weduwe zagen. Zij trok zich meer en meer terug, vooral nadat zij via de bisschop van Roermond toestemming kreeg van de internuntius in Brussel een van haar kamers als bidvertrek in te richten. Ook had zij moeite met de, in haar ogen, weinig verfijnde Zuid-Duitse gewoonten die Frans Willem en zijn gevolg uit [[Sigmaringen]] hadden meegebracht. Ze heeft zich niet afgesloten van haar taken als regentes. In [[1717]] heeft ze nog opdracht gegeven [[Heterse molen|de molen]] in [[Heteren]] weer op te bouwen.
+Korte tijd na de begrafenis van haar man in [[Boxmeer]] kwam Leopoldina terug naar [[Huis Bergh]], maar met de dood van haar man was er ook een einde gekomen aan alle praal en pracht. Zij bracht vele uren door in de slotkapel, waar elke morgen een Heilige Mis gelezen werd. Die was ook toegankelijk voor de inwoners van 's-Heerenberg, die dan een statige, in het zwart geklede weduwe zagen. Zij trok zich meer en meer terug, vooral nadat zij via de bisschop van Roermond toestemming kreeg van de internuntius in Brussel een van haar kamers als bidvertrek in te richten. Ook had zij moeite met de, in haar ogen, weinig verfijnde Zuid-Duitse gewoonten die Frans Willem en zijn gevolg uit [[Sigmaringen]] hadden meegebracht. Ze heeft zich niet afgesloten van haar taken als regentes. In [[1717]] heeft ze nog opdracht gegeven [[Heterse molen|de molen]] in [[Heteren]] weer op te bouwen.
-De stilte die zij zocht, vond zij in [[Boxmeer]]. Op 28 maart 1718 liet zij daar een akte opstellen waarmee zij haar woonplaats officieel van 's-Heerenberg naar Boxmeer verplaatste. Het hoefde bijna niet meer, want op 6 mei van dat jaar overleed zij. Zij werd [[Graven van graven|bijgezet]] naast haar man in de kerk van Boxmeer.
+De stilte die zij zocht, vond zij in Boxmeer. Op 28 maart 1718 liet zij daar een akte opstellen waarmee zij haar woonplaats officieel van 's-Heerenberg naar Boxmeer verplaatste. Het hoefde bijna niet meer, want op 6 mei van dat jaar overleed zij. Zij werd [[Graven van graven|bijgezet]] naast haar man in de kerk van Boxmeer.
 <br clear=all/>
@@ Regel 23: / Regel 23: @@
 === In 's-Heerenberg ===
 [[Bestand:Medallions Oswald en Leopoldina.jpg|300px|right|thumb|'''De medaillons voorstellende Leopoldina (rechts) en haar man.'''<br>Klik op de afbeelding voor een vergroting.]]
-Boven de ingang van het hoofdgebouw van [[Huis Bergh]] staat een [[Chronogram|chronogram]] met haar voornaam, dat haar man daar in [[1701]] heeft laten aanbrengen:
+Het [[wapen van de graven van Oostfriesland-Rietberg]] is afgebeeld op het schild van de rechter [[Wapenleeuwen|wapenleeuw]] voor de hoofdpoort van Huis Bergh en boven de voordeur van het jachthuis op de [[Motte Montferland]].
-*''<font color="red">D</font>eo fa<font color="red">V</font>ente Os<font color="red">VV</font>a<font color="red">LDV</font>s et <font color="red">L</font>eopo<font color="red">LDI</font>na e<font color="red">X</font>str<font color="red">VX</font>er<font color="red">V</font>nt''.
+Boven de ingang van het hoofdgebouw van Huis Bergh staat een [[Chronogram|chronogram]] met haar voornaam, dat haar man daar in [[1701]] heeft laten aanbrengen:
 Deze zin ''Deo favente Oswaldus et Leopoldina extruxerunt'' betekent: Met Gods gunst hebben Oswald en Leopoldina dit gebouwd. De rode letters geven opgeteld als Romeinse cijfers het jaartal 1701.
@@ Regel 68: / Regel 70: @@
 *''Limburg's Jaarboek'', derde jaargang, nummer 2 (1896), blz. 210 op [http://www.delpher.nl Delpher]
 *[http://www.yumpu.com/nl/document/read/20065571/klik-hier-karmelitaanse-centra-van-spiritualiteit/5 De gebrandschilderde ramen in het Karmelklooster te Boxmeer]
 [[Categorie:Graven van den Bergh]] [[Categorie:Huis van der Leck]] [[Categorie:Stiftsdames Stift Elten]] [[Categorie:Graven religieuzen]] [[Categorie:Karmelietenklooster Boxmeer]] [[Categorie:Graven van graven]]

← Oudere versie		Versie van 7 sep 2019 om 10:36
Regel 69:		Regel 69:
	*[http://www.yumpu.com/nl/document/read/20065571/klik-hier-karmelitaanse-centra-van-spiritualiteit/5 De gebrandschilderde ramen in het Karmelklooster te Boxmeer]		*[http://www.yumpu.com/nl/document/read/20065571/klik-hier-karmelitaanse-centra-van-spiritualiteit/5 De gebrandschilderde ramen in het Karmelklooster te Boxmeer]

−	[[Categorie:Graven van den Bergh]] [[Categorie:Huis van der Leck]] [[Categorie:Stiftsdames Stift Elten]] [[Categorie:Graven religieuzen]] [[Categorie:Karmelietenklooster Boxmeer]]	+	[[Categorie:Graven van den Bergh]] [[Categorie:Huis van der Leck]] [[Categorie:Stiftsdames Stift Elten]] [[Categorie:Graven religieuzen]] [[Categorie:Karmelietenklooster Boxmeer]] [[Categorie:Graven van graven]]

@@ Regel 66: / Regel 66: @@
 *[http://www.archive.nrw.de ''Landesarchiv NRW Abteilung Rheinland''] ''Urkunden AA 0231 120.68.01-02 Stift Elten, Urkunde'' 330
 *[http://monumentenregister.cultureelerfgoed.nl Monumentenregister], monumentnummer 10032
-[[Categorie:Graven van den Bergh]] [[Categorie:Huis van der Leck]] [[Categorie:Stiftsdames Stift Elten]] [[Categorie:Graven religieuzen]]
+[[Categorie:Graven van den Bergh]] [[Categorie:Huis van der Leck]] [[Categorie:Stiftsdames Stift Elten]] [[Categorie:Graven religieuzen]] [[Categorie:Karmelietenklooster Boxmeer]]

@@ Regel 33: / Regel 33: @@
 === In Boxmeer ===
 [[Bestand: Grafmonument Oswald III en gemalin (Boxmeer).jpg|250px|thumb|right|'''Een vooroorlogse foto van het grafmonument voor Leopoldina en haar man in de Sint-Petruskerk van Boxmeer.]]
 Leopoldina werd naast haar man begraven in de Sint-Petruskerk (sinds [[1999]] Sint-Petrusbasiliek) van Boxmeer. Ter herinnering werd een grafmonument aangebracht, dat is gemaakt door de Vlaamse beeldhouwer Jan-Baptist Xavéry ([[1697]]–[[1742]]). Het stelt een sarcofaag voor met daarboven een obelisk. Hierop zit een treurende kinderfiguur (een ''putto'') met naast zich een schedel. Op de sarcofaag staat een Latijnse tekst, op de obelisk zijn rechts Leopoldina's wapen en links dat van haar man aangebracht.
@@ Regel 40: / Regel 57: @@
 Leopoldina's wapen en dat van haar man zijn, behalve op het grafmonument, ook aangebracht op panelen tussen de pilaren die het zangkoor dragen. Ook die zijn in het nieuwe kerkgebouw bewaard gebleven.
 <br clear=all/>
 == Bronnen ==
 *[[Bergh; Heren, Land en Volk]], blz. 242

← Oudere versie		Versie van 12 jul 2019 om 13:51
Regel 49:		Regel 49:
	*[http://monumentenregister.cultureelerfgoed.nl Monumentenregister], monumentnummer 10032		*[http://monumentenregister.cultureelerfgoed.nl Monumentenregister], monumentnummer 10032

−	[[Categorie:Graven van den Bergh]] [[Categorie:Huis van der Leck~~]] [[Categorie:Huis Hohenzollern-Bergh~~]] [[Categorie:Stiftsdames Stift Elten]] [[Categorie:Graven religieuzen]]	+	[[Categorie:Graven van den Bergh]] [[Categorie:Huis van der Leck]] [[Categorie:Stiftsdames Stift Elten]] [[Categorie:Graven religieuzen]]