https://berghapedia.nl/index.php?action=history&feed=atom&title=Montanus%2C_Petrus 2026-05-03T14:45:23Z Bewerkingsoverzicht voor deze pagina op de wiki MediaWiki 1.30.0 https://berghapedia.nl/index.php?title=Montanus,_Petrus&diff=87383&oldid=prev 2021-11-12T15:06:54Z

<p>‎<span dir="auto"><span class="autocomment">Bronnen: </span> cat</span></p> <table class="diff diff-contentalign-left" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr style="vertical-align: top;" lang="nl"> <td colspan="2" style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Oudere versie</td> <td colspan="2" style="background-color: white; color:black; text-align: center;">Versie van 12 nov 2021 om 15:06</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l27" >Regel 27:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">Regel 27:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*[https://www.digitale-sammlungen.de/ MDZ ''Münchener DigitalisierungsZentrum''] met de ''Satyrae'', uitgave 1529</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*[https://www.digitale-sammlungen.de/ MDZ ''Münchener DigitalisierungsZentrum''] met de ''Satyrae'', uitgave 1529</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Categorie:<del class="diffchange diffchange-inline">Bekende </del>Berghenaren]]</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Categorie:<ins class="diffchange diffchange-inline">Gepromoveerde </ins>Berghenaren]]</div></td></tr> </table>

Verre neef https://berghapedia.nl/index.php?title=Montanus,_Petrus&diff=77169&oldid=prev 2020-06-26T07:07:43Z

<p>Nieuwe pagina aangemaakt met &#039;Bestand:Petrus Montanus.png|thumb|right|300px|&#039;&#039;&#039;Portret van &quot;&#039;&#039;poeta satyricus&#039;&#039;&quot; Montanus.&lt;br&gt;In het onderschrift wordt verwezen naar de klassieke satiricus Per...&#039;</p> <p><b>Nieuwe pagina</b></p><div>[[Bestand:Petrus Montanus.png|thumb|right|300px|'''Portret van &quot;''poeta satyricus''&quot; Montanus.&lt;br&gt;In het onderschrift wordt verwezen naar de klassieke satiricus Persius, Montanus' voorbeeld.]]<br /> == Zijn leven ==<br /> '''Petrus Montanus''' of '''Petrus Herimontanus''', op zijn Nederlands '''Peter van den Bergh''', werd in [[1467]] of [[1468]] geboren in [['s-Heerenberg]]. Zijn achternaam verwijst naar zijn geboorteplaats en niet, zoals wel gedacht wordt, naar het geslacht van de [[Graven Van den Bergh|graven van Bergh]]. De graven noemden zich weliswaar ook ''Van den Bergh'', maar in het Latijn was dit ''De Monte'', of in een combinatie van Nederlands en Latijn ''Van Mons''. <br /> <br /> Montanus was van eenvoudiger afkomst dan de graven. Zijn ouders zijn niet bekend, maar geheel onbemiddeld kunnen zij niet zijn geweest, want zoals veel aankomende geleerden in de toenmalige Noordelijke Nederlanden heeft hij Latijn en Grieks gestudeerd aan de Latijnse school in Deventer. Over zijn verdere levensloop is weinig met zekerheid bekend. Zo is niet bewezen dat hij in Keulen gestudeerd heeft, maar waarschijnlijk is dit wel. In elk geval is hij aan de universiteit van Keulen gepromoveerd op een proefschrift over de Griekse wijsgeer Plato. Vervolgens heeft hij in een aantal steden Latijnse literatuur gedoceerd. Genoemd worden Nijmegen, Alkmaar, Zwolle en Amersfoort. Van de school in Amersfoort was hij rector van [[1500]] tot zijn dood in [[1507]]. Hij is net geen veertig jaar oud geworden.<br /> <br /> == Zijn werk ==<br /> Hij was een van de eerste Nederlandse humanisten en heeft in die hoedanigheid met Erasmus gecorrespondeerd. Daarnaast is hij vooral bekend als dichter. Van zijn werken, alle in het Latijn, zijn alleen de ''Satyrae'' bewaard gebleven, die hij schreef in de stijl van de Latijnse satirendichter Persius (34–62 na Chr.). Verloren gegaan zijn ''Adagia'' (in twee delen), ''De ordine et dispositione'' (in twee delen), ''In doctrinam Aristotelicam'' alsmede ''Epistolae et epigrammatae''. Zijn biograaf Gerard Geldenhouwer heeft in [[1530]] het eerste adagium uit ''Adagia'' gepubliceerd in de eerste druk van zijn ''Historica Batavica''. Montanus' ''Epistolae et epigrammatae'' bevatte mogelijk brieven die ook uit andere bronnen bekend zijn, maar voor de rest is er niets overgeleverd.<br /> <br /> Montanus' ''Satyrae'' is een bundel hekeldichten waarin hij scherpe kritiek leverde op dichters (''De Poetis''), artsen (''De Medicis''), vorsten (''De Principibus'') en zedeloosheid in het algemeen (''De Vita Beata''). Ook het middeleeuwse onderwijs met zijn gebrekkige Latijn kreeg ervan langs (Montanus zelf beheerste het Latijn).<br /> <br /> Van de ''Satyrae'' zijn tijdens Montanus' leven drie uitgaven verschenen. De eerste zes satiren werden in [[1501]] uitgegeven in Deventer. In [[1506]] volgde in Zwolle een nieuwe uitgave, uitgebreid met satiren 7 en 8. Kort voor zijn dood verschenen in Zwolle de satiren 11 en 12. De Zwolse uitgaven werden bezorgd door de reeds genoemde Gerard Geldenhouwer, die er in wisselende samenstelling korte teksten aan heeft toegevoegd, meest (uit) brieven van of aan Montanus. Geldenhouwer werkte aan een uitgave van alle twaalf satiren (9 en 10 ontbraken nog), maar hier is het nooit van gekomen. Wel publiceerde hij in [[1529]] in Straatsburg een uitgave van de satiren 7, 8, 10 en 12 met daarin een levensbeschrijving van Montanus. De negende satire is rond dezelfde tijd afgedrukt in ''Battista Fiera, Coena de herbarum virtutibus'', zodat alleen satire 10 nooit in druk is verschenen.<br /> <br /> De levensbeschrijving in de Straatsburgse editie van 1529 begint (met zetfouten) als volgt:<br /> ::''Petrus Montanus, natus est Herimonte opido, cuius Comes iußis Gelriorum pricipis paret.<br /> ::Peter van den Bergh, geboren in de stad 's-Heerenberg, welks Graaf de soeverein van [[Gelderland|Gelre]] gehoorzaamt.<br /> <br /> == Zijn naamgenoten ==<br /> Petrus Montanus had een aantal naamgenoten, met wie hij niet verward moet worden:<br /> *[https://nl.wikipedia.org/wiki/Petrus_Montanus_(foneticus) Petrus Montanus], ook Peter (van den) Berch ([[1594]]/[[1595|95]] – [[1638]]), predikant en foneticus<br /> *Petrus Montanus, Latijns schoolmeester in Amsterdam in de [[:Categorie:Jaartallen 1600-1699|17e eeuw]]<br /> *Petrus Montanus, predikant in [[1658]] in Schellingwoude, in [[1654]] in Utrecht, overleden in [[1679]] op 48-jarige leeftijd.<br /> <br /> == Bronnen ==<br /> *[http://www.biografischwoordenboekgelderland.nl/bio/1_Petrus_Montanus Biografisch woordenboek Gelderland], deel 1, drs P.W. van Wissing, drs R.M. Kemperink, dr J.A.E. Kuys en E. Pelzers (red.). Verloren Hilversum ([[1998]]), blz. 69-70.<br /> *A.J.A. van der Aa, [http://resources.huygens.knaw.nl/ Biografisch woordenboek der Nederlanden], deel 12-2, Haarlem ([[1869]]), blz. 1012–1013<br /> *[https://www.digitale-sammlungen.de/ MDZ ''Münchener DigitalisierungsZentrum''] met de ''Satyrae'', uitgave 1529<br /> <br /> [[Categorie:Bekende Berghenaren]]</div>

Verre neef