Synagoge - Bewerkingsoverzicht

LuukRaaijman: Categorie verwijderd, valt niet onder kerken en kloosters

2023-01-03T19:40:54Z

Categorie verwijderd, valt niet onder kerken en kloosters

Verre neef: /* Geschiedenis */ Van der Ham

2021-09-18T06:37:11Z

‎Geschiedenis: Van der Ham

Epspaan op 6 mrt 2021 om 17:59

2021-03-06T17:59:38Z

Verre neef: redactie

2018-11-10T13:33:09Z

redactie

Francina: /* Herinneringsplaquettes */

2018-11-09T19:25:57Z

‎Herinneringsplaquettes

Verre neef op 9 apr 2017 om 07:36

2017-04-09T07:36:28Z

Antoine Booms op 7 apr 2017 om 11:02

2017-04-07T11:02:45Z

Verre neef: opmaak

2016-12-30T08:37:13Z

opmaak

Antoine Booms op 28 dec 2016 om 09:20

2016-12-28T09:20:15Z

Francina op 5 nov 2016 om 16:09

2016-11-05T16:09:20Z

← Oudere versie		Versie van 3 jan 2023 om 19:40
Regel 55:		Regel 55:
	*[[Old Ni-js 075\|Old Ni-js nr. 75]], blz. 9-12		*[[Old Ni-js 075\|Old Ni-js nr. 75]], blz. 9-12

−	[[Categorie:Joodse gemeenschap in 's-Heerenberg~~]] [[Categorie: Kerken en Kloosters~~]] [[Categorie:Stadswandeling]]	+	[[Categorie:Joodse gemeenschap in 's-Heerenberg]] [[Categorie:Stadswandeling]]

@@ Regel 6: / Regel 6: @@
 *[[Sardiner, Markus Izaak|Markus Izaak Sardiner]] ([[1840]]–[[1850]] of later)
 *[[Muller, Nathan Isaac Jacob Levie|Nathan Muller]] ([[1854]])
 In [[1865]] was de synagoge zo vervallen dat het bestuur van de joodse gemeente besloot het gebouw te laten plaatsmaken voor een nieuwe synagoge. [[Wiel, Arnoldus te (junior)|Arnold te Wiel]] uit [[Azewijn]], gemeentearchitect van [[gemeente Bergh|Bergh]], werd eind september van dat jaar verzocht "eene bestek met begrooting te maken voor en tot de vernieuwing of herbouwing van de Israëlitische kerk te 's-Heerenberg". Hij beraamde de kosten op 1980,65 gulden. Het Rijk zou een bouwsubsidie verstrekken als 75% van dit bedrag aantoonbaar in kas zou zijn. Dit was nog niet het geval, maar met toezeggingen van derden werd verwacht dat dat binnen afzienbare tijd het geval zou zijn. Aldus werd op 28 december 1865 een subsidieverzoek ingediend bij koning Willem III. Vanwege een procedurele fout kwam het antwoord pas op 15 maart [[1867]]. Het verzoek zou alleen in behandeling worden genomen als het vereiste eigen bedrag op uiterlijk 1 juni 1867 aantoonbaar in kas zou zijn. Dit leidde tot paniek, want waar moest dat geld in zo korte tijd vandaan komen?

@@ Regel 48: / Regel 48: @@
 |[[ Afbeelding:Joodse synagoge (Medium).JPG|thumb|300px|Foto's [[Schuurman, Benny|Benny]] Schuurman]]
 |[[Afbeelding:P1020528 joodse synagogetekst anwb (Medium).JPG|thumb|270px|Klik op de afbeeldingen voor een vergroting.]]
 |}

@@ Regel 1: / Regel 1: @@
-De '''synagoge''' in [['s-Heerenberg]] bevond zich op de plek aan [[Kattenburg, Het|Het Kattenburg]] waar nu het achterzaaltje van [[Horeca|hotel-café]] [[Heitkamp]] is. Het is niet bekend wanneer de oorspronkelijke synagoge is gebouwd, maar dat moet voor [[1801]] zijn geweest. In dat jaar werd de straat naar de [[Boetselaersborg]] geplaveid "met uitzondering va het gedeelte voor de sjoel".
+== Geschiedenis ==
 Sjoel is een ander benaming voor synagoge, een Jiddisch woord dat komt van het Duitse ''Schule'' ofwel school. Een synagoge wordt niet alleen voor gebed gebruikt, maar ook voor studie en onderricht. De voorganger (of voorzanger) in de synagoge was tevens godsdienstonderwijzer. Een aantal van hen is bekend, waarbij opgemerkt moet worden dat er niet altijd geld was om een onderwijzer te betalen.
@@ Regel 20: / Regel 21: @@
 Aanvankelijk was het plan een grotere synagoge te bouwen, maar dat bleek financieel niet uitvoerbaar. De nieuwe synagoge was dus net zo groot als de oude. De bouw begon op 11 juli [[1870]], waarna de inwijding plaatsvond op 2 juni [[1871]].
-De synagoge is in gebruik geweest totdat in de [[Tweede Wereldoorlog]] de meeste 's-Heerenbergse joden werden afgevoerd naar concentratiekampen. Vrijwel allemaal hebben zij dat [[Nederlandse_oorlogsslachtoffers_WO_II#Joodse_oorlogsslachtoffers|niet overleefd]]. Na [[1945]] is de synagoge niet meer in gebruik genomen. [[Bloemendaal, Mozes|Mozes Bloemendaal]], een van de allerlaatste joden in 's-Heerenberg, vroeg op 23 april [[1947]] aan de Hoofdsynagoge in [[Arnhem]] of het gebouw verkocht kon worden aan hotel Heitkamp. Dit is in [[1949]] gebeurd.
+De synagoge is in gebruik geweest totdat in de [[Tweede Wereldoorlog]] de meeste 's-Heerenbergse joden werden afgevoerd naar concentratiekampen. Vrijwel allemaal hebben zij dat [[Nederlandse_oorlogsslachtoffers_WO_II#Joodse_oorlogsslachtoffers|niet overleefd]]. Na [[1945]] is de synagoge niet meer in gebruik genomen.
 {|
 |- valign=top
@@ Regel 45: / Regel 49: @@
 |[[Afbeelding:P1020528 joodse synagogetekst anwb (Medium).JPG|thumb|270px|Klik op de afbeeldingen voor een vergroting.]]
 |}
 == Bron ==

@@ Regel 46: / Regel 46: @@
 |}
-Men heeft nog naar de mogelijkheid gekeken om hier na de Tweede Wereldoorlog het nieuwe gebouw van de [[Sociëteit De Vriendschap]] weer op te bouwen, maar dit is niet gelukt.
+Na de oorlog is de Synagoge aan de heer van Heek te koop aangeboden. De heer van Heek was echter druk met andere projecten o.a. de St. Vituskirche. Op dat moment kreeg [[Sociëteit De Vriendschap]] interesse om zich in de Synagoge te vestigen. De heer van Heek attendeerde de familie Heitkamp erop dat bij de Sociëteit het bier veel goedkoper aangeboden werd en dat men zo'n concurrent, als café, toch echt niet als buurman zou moeten willen hebben. Daarop heeft Herman Heitkamp de Synagoge gekocht en bij het café aangetrokken om er een eetzaal in in te richten.
 == Bron ==

@@ Regel 31: / Regel 31: @@
 |[[Afbeelding:De Synagoge (Medium).JPG |thumb|200px|'''Achter de synagoge; links de Boetselaersborg en in het midden de plaats waar de synagoge heeft gestaan.]]
 |[[Afbeelding:Sasse_kl.jpg|thumb|left|250px|'''Op de achtergrond is de synagoge te zien. Op de voorgrond dominee [[Sasse, Henri Marinus|Sasse]] en zijn dochter Tineke.]]
-|[[Bestand:P1050738.jpg|200px|thumb|'''Deze foto is gemaakt voor de garagedeur van Heitkamp met links de synagoge. Man aan de pomp rechts is de heer H. Wennekes en links de middelste jongen is Arnold Gunsing]]
+|[[Bestand:P1050738.jpg|200px|thumb|'''Deze foto is gemaakt voor de garagedeur van Heitkamp met links de synagoge. De man aan de pomp rechts is de heer H. Wennekes en links de middelste jongen is Arnold Gunsing.]]
 |}
 == Herinneringsplaquettes ==

@@ Regel 25: / Regel 25: @@
 |- valign=top
 |[[Afbeelding:De Synagoge (Medium).JPG |thumb|200px|'''Achter de synagoge; links de Boetselaersborg en in het midden de plaats waar de synagoge heeft gestaan.]]
-|[[Afbeelding:Sasse_kl.jpg|thumb|left|250px|'''Rechtsboven is de synagoge te zien. Op de voorgrond dominee [[Sasse, Henri Marinus|Sasse]] en zijn dochter Tineke.]]
+|[[Afbeelding:Luchtfoto-centraal_Heitkamp_met_Synagoge_1927_kl.jpg|thumb|left|300px|'''Detail luchtfoto [[1927]], centraal de synagoge.]]
 |[[Bestand:P1050738.jpg|200px|thumb|'''Deze foto is gemaakt voor de garagedeur van Heitkamp met links de synagoge]]
 |}