Torenmolen - Bewerkingsoverzicht

Verre neef: 2026, chronologische volgorde

2026-09-18T08:31:22Z

2026, chronologische volgorde

Verre neef: Foto toegevoegd

2026-04-22T10:04:39Z

Foto toegevoegd

Verre neef: /* Geschiedenis */ Ruck

2025-03-08T12:21:11Z

‎Geschiedenis: Ruck

BenninkR: /* Geschiedenis */ foto

2024-11-17T14:29:50Z

‎Geschiedenis: foto

Verre neef: interne link

2020-07-23T04:42:21Z

interne link

Verre neef: rijksmonument

2020-07-21T09:28:37Z

rijksmonument

Stripheld5: /* Molenaars */

2020-06-14T09:22:22Z

‎Molenaars

Verre neef: /* Molenaars */

2019-10-23T06:19:32Z

‎Molenaars

Verre neef: /* Molenaars */

2019-10-23T06:19:04Z

‎Molenaars

Verre neef: /* Andere torenmolens */ kleine aanvulling

2019-10-23T06:18:15Z

‎Andere torenmolens: kleine aanvulling

@@ Regel 6: / Regel 6: @@
 De '''Torenmolen''' in [[Zeddam]] is een van de vier [[Grafelijke molens|dwang- of banmolens]], die [[Willem II van den Bergh]] tegen [[1450]] heeft laten bouwen. De dwangmolens in [[Terlaaksmolen|Didam]] en [[Grafelijke molen Gendringen|Gendringen]] waren van hetzelfde type. Alleen die in [['s-Heerenberg]] was een houten [[Grafelijke molen 's-Heerenberg|standerdmolen]].
-De Zeddamse molen is de enige die van deze vier nog bestaat. Het bouwjaar moet vóór [[1441]] liggen, want in dat jaar wordt er in Zeddam al een molen vermeld. Er is geen voorganger bekend, zodat het om de molen moet gaan die er nu nog staats. Aanvankelijk was de molen van Zeddam een filiaal van de 's-Heerenbergse molen. Hij maalde het graan van de boeren uit het grootste deel van wat later de [[gemeente Bergh]] werd: [[Azewijn]], [[Beek]], [[Braamt]], [[Kilder]], [[Stokkum]], [[Vethuizen]], [[Vinkwijk]] en  [[Wijnbergen]].
+De Zeddamse molen is de enige die van deze vier nog bestaat. Het bouwjaar moet vóór [[1441]] liggen, want in dat jaar wordt er in Zeddam al een molen vermeld. Er is geen voorganger bekend, zodat het om de molen moet gaan die er nu nog staats. Aanvankelijk was de molen van Zeddam een filiaal van de 's-Heerenbergse molen. Hij maalde het graan van de boeren uit het grootste deel van wat later de [[gemeente Bergh]] werd: [[Azewijn]], [[Beek]], [[Braamt]], [[Kilder]], [[Stokkum]], [[Vethuizen]], [[Vinkwijk]] en [[Wijnbergen]].
 Uit een akte van 5 oktober [[1451]] die bewaard wordt in het [[Archief Huis Bergh|archief]] van [[Huis Bergh]] blijkt dat [[Graven van den Bergh|heer Willem II]] uit elk van zijn molens ''te Berge, Sedam, Diedam en Gendringen'' een rente van een ''malder rogge'' en een ''malder malt'' schonk aan [[het Gasthuis]] in de [[Kellenstraat]].
@@ Regel 21: / Regel 21: @@
 Begin [[2017]] stond de molen vier weken lang zonder wieken. In de werkplaats van molenmakersbedrijf Groot Wesseldijk in Lochem werden de roeden voorzien van nieuw hout. De kosten van rond de 30.000 euro werden voor de helft gedragen door de [[Stichting Huis Bergh]]. De overheid heeft de andere helft voor zijn rekening genomen.
-<gallery>
+{|
-Bestand:Zeddam 1930 - De Prins.jpg| Rond 1930, in 'De Prins'
+|- valign=top
-Bestand:Collectie Kolkmeyer Torenmolen Zeddam.jpg|<center>In [[1929]],<br>Foto: [[Kolkmeyer, Emeran J.|Pater Kolkmeyer]]</center>
+|[[Bestand:Collectie Kolkmeyer Torenmolen Zeddam.jpg|thumb|300px|<center>In [[1929]],<br>Foto: [[Kolkmeyer, Emeran J.|Pater Kolkmeyer]]</center>
-</gallery>
+|[[Bestand:Zeddam 1930 - De Prins.jpg| thumb|300px|<center>'''Rond 1930, in tijdschrift ''De Prins''</center>]]
+|}
 == Sabotage op de Torenmolen in 1664 ==
-[[Bestand:Grafelijke-Torenmolen-Zeddam.jpg|right|300px]]
+[[Bestand:Grafelijke-Torenmolen-Zeddam.jpg|right|thumb|300px]]
 Op 31 december [[1663]] liep het pachtcontract van molenaar Reinier Jansen af. Jansen wilde de molen opnieuw pachten, maar ene Herman ter Voort bood meer; niet voor zichzelf, maar voor zijn neef Tonnis Ariaens.
@@ Regel 52: / Regel 43: @@
 De [[Foto- en filmgroep]] voltooide in [[2009]], na een voorbereiding van drie jaar, de film ''Sabotage op de Torenmolen''. Aan deze productie hebben meer dan honderd mensen meegewerkt.
 ==Molenaars==
 {|

@@ Regel 23: / Regel 23: @@
 <gallery>
 Bestand:Zeddam 1930 - De Prins.jpg| Rond 1930, in 'De Prins'
 </gallery>

@@ Regel 14: / Regel 14: @@
 De heren en graven verpachtten de molen steeds voor periodes van zes jaar, tot [[Leopold van Hohenzollern|vorst Leopold]] hem in [[1904]] verkocht aan molenaar [[Gerretschen, Hermanus|Hermanus Gerretschen]]. In [[1928]] werd de molen voor sloop te koop aangeboden. Hierop heeft [[Heek, Dr Jan Herman van|dr. Jan Herman van Heek]], sinds [[1912]] eigenaar van Huis Bergh, hem in [[1929]] gekocht en gerestaureerd.
-Sindsdien is de molen in [[1963]], [[1974]], [[1990]] en [[2005]] nogmaals gerestaureerd. Hierbij is altijd terughoudendheid betracht, zodat authentieke onderdelen zoveel mogelijk behouden konden blijven.
+Van 1 tot 4 april [[1945]], na de [[bevrijding]] van Bergh, was de torenmolen het hoofdkwartier van het ''12th Field Regiment'' van de ''Royal Canadian Artillery''. Op de dag van vertrek raakte ''bombardier'' [[Ruck, Rudolph|Rudolph Ruck]] zwaargewond bij [[gemeente Steenderen|Baak]] en overleed op weg naar de Canadese verbandplaats in de [[Gildehuis Beek-Loerbeek|Schutterstent]] van het [[Jansgilde Beek|St. Jansgilde]] in [[Beek]].
 Sinds 31 januari [[1967]] is de molen een [[Monumenten|rijksmonument]] (monumentnummer 9290).

← Oudere versie		Versie van 17 nov 2024 om 14:29
Regel 19:		Regel 19:

	Begin [[2017]] stond de molen vier weken lang zonder wieken. In de werkplaats van molenmakersbedrijf Groot Wesseldijk in Lochem werden de roeden voorzien van nieuw hout. De kosten van rond de 30.000 euro werden voor de helft gedragen door de [[Stichting Huis Bergh]]. De overheid heeft de andere helft voor zijn rekening genomen.		Begin [[2017]] stond de molen vier weken lang zonder wieken. In de werkplaats van molenmakersbedrijf Groot Wesseldijk in Lochem werden de roeden voorzien van nieuw hout. De kosten van rond de 30.000 euro werden voor de helft gedragen door de [[Stichting Huis Bergh]]. De overheid heeft de andere helft voor zijn rekening genomen.
		+	<gallery>
		+	Bestand:Zeddam 1930 - De Prins.jpg\| Rond 1930, in 'De Prins'
		+	</gallery>

	== Koninklijk bezoek ==		== Koninklijk bezoek ==

@@ Regel 68: / Regel 68: @@
 *[[1784]]: Jacob ter Laak
 *[[1788]]–[[1817]]: Jacobus Sloot (Bovendorpsstraat 12)
-*[[1823]]–[[1856]]: Gerrit Jan Pierik (Bovendorpsstraat 7, later [[Café Brinks]])
+*[[1823]]–[[1856]]: Gerrit Jan Pierik ([[Zeddam Bovendorpsstraat 7|Bovendorpsstraat 7]])
 | valign=top width=500 |
 *1856–[[1890]]: Mathias Herfkens (Bovendorpsstraat 7)
@@ Regel 83: / Regel 83: @@
 *[[1993]]–2006: Frans de Bruin uit Wenum-Wiesel
 *[[1996]]–2018: Jos van Dulmen (Ettemastraat)
-*[[2001]]– heden: Mario van den Berg uit [[Braamt]] Tevens lid ABH ( Adviescommissie Behoud en Herstel )
+*[[2001]]– heden: Mario van den Berg uit [[Braamt]] Tevens lid ABH (Adviescommissie Behoud en Herstel)
 *[[2005]]–[[2008]]: Wim Baggerman ([[Oswaldusstraat]])
 *[[2008]]–... Peter Pouwels (Groesbeek)

@@ Regel 15: / Regel 15: @@
 Sindsdien is de molen in [[1963]], [[1974]], [[1990]] en [[2005]] nogmaals gerestaureerd. Hierbij is altijd terughoudendheid betracht, zodat authentieke onderdelen zoveel mogelijk behouden konden blijven.
 Begin [[2017]] stond de molen vier weken lang zonder wieken. In de werkplaats van molenmakersbedrijf Groot Wesseldijk in Lochem werden de roeden voorzien van nieuw hout. De kosten van rond de 30.000 euro werden voor de helft gedragen door de [[Stichting Huis Bergh]]. De overheid heeft de andere helft voor zijn rekening genomen.
@@ Regel 114: / Regel 116: @@
 *[http://nl.wikipedia.org/wiki/Torenmolen Torenmolen] op Wikipedia
-[[Categorie: Molens Zeddam]] [[Categorie:Grafelijke molens]] [[Categorie: Monumenten Zeddam]] [[Categorie:Rechtspraak]]
+[[Categorie: Molens Zeddam]] [[Categorie:Grafelijke molens]] [[Categorie: Rijksmonumenten Zeddam]] [[Categorie:Rechtspraak]] [[Categorie: Zeddam Bovendorpsstraat]]

@@ Regel 87: / Regel 87: @@
 == Andere torenmolens ==
-Behalve in Zeddam is er tegenwoordig in Nederland nog twee torenmolens: de Buitenmolen in [[Zevenaar]], en de torenmolen in Gronsveld (Limburg). In [[Dornick]] bij [[Emmerik]] staat nog de romp van een torenmolen, die nu als woonhuis in gebruik is.
+Behalve in Zeddam is er tegenwoordig in Nederland nog twee torenmolens: de Buitenmolen in [[Zevenaar]], en de torenmolen in Gronsveld (Limburg). In [[Dornick]] bij [[Emmerik]] staat nog de romp van een torenmolen, die nu als woonhuis in gebruik is. Bij kasteel [[Well]] staat nog de ruïne van een torenmolen. Molen De Zwaan in het Betuwse Lienden wordt door sommigen wel en door anderen niet als torenmolen gezien.
 {|