Meerendonk, Lambertus van den

Lambertus (Bert) van den Meerendonk was bij de Duitse inval op 10 mei 1940 als soldaat van het 22e Grensbataljon (22 GB) gelegerd in Beek. Hij werd op 8 mei 1919 geboren in Rotterdam als zoon van Lambertus van den Meerendonk en Johanna van Leeuwen.

Van den Meerendonk staat te boek als soldaat van de 2e compagnie van 22 GB, maar op 10 mei was hij ingedeeld bij het 5e grensdetachement van de 3e compagnie van 22 GB. Grensdetachementen moesten zodra de Duitsers binnenvielen bij de hun toegewezen grensovergang(en) een versperring opwerpen en zo de Duitse opmars vertragen. Daarna moesten zij zich tactisch terugtrekken. Het 5e grensdetachement van 3-22 GB moest de grens bij het grenskantoor aan de Eltenseweg in Beek blokkeren door het "stellen" van een zogenaamde aspergeversperring. Dit waren metalen palen die schuin naar voren in de naderingsrichting in het wegdek werden gestoken. Eerder al was er ter voorbereiding een betonnen balk overdwars in het wegdek verzonken met daarin de gaten voor de palen.

In de vroege uren van 10 mei is de commandant van het 5e grensdetachement, sergeant Kruithof, met een aantal van zijn soldaten de aspergeversperring wezen stellen. Het detachement bestond uit zestien soldaten, maar het is niet bekend of ze allemaal mee zijn geweest. Na het stellen is de groep teruggekeerd naar zijn onderkomen, een houten barak niet ver van 't Peeske. Waarschijnlijk rond 04:45 uur is het detachement volgens instructie in een vrachtwagen naar Didam vertrokken, vanwaar verder teruggetrokken moest worden tot over de IJssel.

Kort na het verlaten van de barak stuitte de vrachtwagen op een groep Duitsers, waar al schietend langs- of doorheen moest worden gereden. Soldaat Van den Meerendonk bediende hierbij, staand in de laadbak, een lichte mitrailleur die hij op het dak van de cabine had gezet. Bij dit treffen sneuvelde soldaat Hogeweg. Meer details van dit vuurgevecht staan op de pagina van het 22e Grensbataljon.

Bij koninklijk besluit № 15 van 16 augustus 1950 werd aan Van den Meerendonk het Bronzen Kruis toegekend. Deze dapperheidsonderscheiding, ingesteld bij koninklijkbesluit № 6 van 16 maart 1944, wordt verleend aan hen die "moedig of beleidvol" optraden tegenover de vijand. In de voordracht wordt Van den Meerendonks handelen als volgt beschreven.

Soldaat van den Meerendonk was lichte mitrailleurschutter bij een grensbataljon gelegerd in Gelderland ten tijde van de Duitse inval op 10 mei 1940. Het detachement waartoe hij behoorde stond onder leiding van Sergeant Kruithof. Op 10 mei was dit detachement van 16 militairen gelegerd aan de weg van 's-Heerenberg naar Beek. Hun opdracht was het sluiten van een aspergeversperring bij een vijandelijke inval. Toen op 10 mei de Duitser troepen Nederland binnenvielen kwam de groep in actie toen de vijand op nog geen 150 meter genaderd was. Een vrachtwagen met in de cabine Soldaat Prins en Sergeant Kruithof, diende als mitrailleurplatform voor de lichte mitrailleur waarachter schutter van den Meerendonk zich had genesteld. Bij het wegrijden werd de groep verrast door een Duitse patrouille. Al rijdend en schietend baanden ze zich een weg door de vijandelijke linie. Van den Meerendonk schoot in het voorbijrijden vol op de vijandelijke colonne en raakte verscheidene Duitse militairen. Veilig op twee lekke banden wist men Didam te bereiken. Bij Latums werd de IJssel overgestoken. Naar verluid zou de actie de vijand 25 tot 30 slachtoffers hebben gehad door deze actie.

Sergeant Kruithof is in 1946 voor zijn optreden bij hetzelfde incident ook met het Bronzen Kruis onderscheiden, zij het postuum. Hij is aan het eind van de oorlog in een concentratiekamp overleden.

De uitreiking van het Bronzen Kruis vond op 28 februari 1951 plaats in het Paleis op de Dam in Amsterdam. Daar hebben die dag 160 Nederlanders hun onderscheiding ontvangen uit handen koningin Juliana. Het Bronzen Kruis werd hier 84 keer uitgereikt. Later dat jaar werd Van den Meerendonk het Oorlogsherinneringskruis toegekend.

Van de Meerendonk trouwde op 12 juli 1945 in Rotterdam met Antoinette Louise van Rijn, geboren aldaar op 16 januari 1920 als dochter van Hendricus van Rijn en Josina Maria Antoinetta de Munnik. Hij is met zijn vrouw en ten minste één dochter naar de Verenigde Staten geëmigreerd. Zijn vrouw overleed in Walker, Kent County, Michigan, op 2 januari 1997, 76 jaar oud. Van den Meerendonk zelf overleed op 23 februari 2008, eveneens in Walker, Michigan, 88 jaar oud.

Deze pagina is ondergebracht in de Categorie:22e Grensbataljon. Aangezien dit bataljon Van den Meerendonks enige binding met Bergh is, worden de categorieën Onderscheidingen en Emigranten in dit geval buiten beschouwing gelaten.

Bronnen

• Archieven.nl
• 22e Grensbataljon op de website Westervoort1945
• Op Delpher:
  • Nederlandsche Staatscourant van 13 september 1950
  • Diverse dagbladen van 28 februari en 1 maart 1951
  • Het Rotterdamsch Parool van 30 november 1951
• Traces of War
• Genealogieonline