Arnhem

Arnhem is een stad en gemeente in Nederland en ongeveer 30 kilometer ten westen van 's-Heerenberg gelegen. De oudste benaming van de stad is Arneym. Achtervoegsels als -hem, -kem, -kum, -chem en -heim duiden op een zogenaamde rijkskarolingische nederzetting. De gemeente telt 164.096 inwoners en is daarmee de twaalfde grootste gemeente van Nederland. Voor de regio Bergh/Montferland vervult Arnhem een belangrijke bovenregionale functie op het gebied van werk, onderwijs, rechtspraak, mobiliteit en voorzieningen.

Tot de gemeente Arnhem behoren behalve de stad Arnhem ook de dorpen Elden en Schaarsbergen, de buurtschappen De Praets en 't Vlot, en delen van de buurtschappen Terlet en Deelen. Arnhem maakt deel uit van het samenwerkingsverband Stadsregio Arnhem Nijmegen. Arnhem ligt aan de rivier de Rijn, de IJssel en de Sint-Jansbeek. De streek aan de overzijde van de IJssel wordt aangeduid als de Liemers; of Bergh hier wel of niet toe behoort is onderwerp van discussie.

Geschiedenis

Na de Tweede Wereldoorlog heeft vooral het zuidelijke stadsdeel zich sterk ontwikkeld. Arnhem is internationaal bekend door de Slag om Arnhem in september 1944, onderdeel van Operatie Market Garden. Deze gevechten en de daaropvolgende evacuaties hadden ook gevolgen voor de omliggende regio, waaronder Bergh en de Liemers. In de stad herinneren diverse monumenten aan deze gebeurtenissen.

Bestuur

Arnhem is de hoofdstad van de provincie Gelderland en de zetel van het provinciaal bestuur. In het provinciehuis (Huis der Provincie) vergaderen de Provinciale Staten en zetelt het dagelijks bestuur. Besluitvorming op provinciaal niveau, onder meer over infrastructuur, natuur en ruimtelijke ordening, werkt door in de regio Bergh.

De samenstelling van de Provinciale Staten wordt bepaald door verkiezingen. Voor inwoners van de voormalige gemeente Bergh (thans gemeente Montferland) hebben deze verkiezingen invloed op de eigen leefomgeving, onder meer op het gebied van woningbouw, natuurbeheer, openbaar vervoer en stikstofbeleid. Daarnaast kiezen de leden van de Provinciale Staten de leden van de Eerste Kamer, waarmee de verkiezingen ook landelijke politieke gevolgen hebben.

Voorzieningen

Voor inwoners van Bergh is Arnhem van belang als centrum voor onderwijs en regionale ontwikkeling. In de stad is de HAN University of Applied Sciences gevestigd. Daarnaast is Arnhem vestigingsplaats van het regionale opleidingscentrum Rijn IJssel. Deze instellingen vervullen een rol in de doorstroom naar hoger onderwijs en de aansluiting op de arbeidsmarkt voor inwoners uit de Achterhoek en omliggende gebieden.

De stad vervult tevens functies op het gebied van rechtspraak en bestuur. De rechtbank Gelderland en het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden zijn hier gevestigd, evenals militaire onderdelen zoals de Luchtmobiele Brigade. Ook bevinden zich in Arnhem voorzieningen zoals het Centraal Bureau Rijvaardigheidsbewijzen (CBR).

Op het gebied van geschiedenis en erfgoed is het Gelders Archief in Arnhem gevestigd. Hier worden archieven bewaard van overheden, instellingen en particulieren uit de provincie, waaronder materiaal dat betrekking heeft op Bergh en de directe omgeving.

Arnhem is daarnaast standplaats van onder meer het Nederlands Openluchtmuseum en dierentuin Koninklijke Burgers' Zoo, die in 1923 verhuisde van 's-Heerenberg naar Arnhem en daarmee een historische band met de regio Bergh heeft behouden.

Bereikbaarheid

Arnhem vervult daarnaast een belangrijke rol in de bereikbaarheid van de regio. Station Arnhem Centraal is een spoorwegknooppunt dat de Achterhoek, de Randstad en Duitsland met elkaar verbindt. Via de Spoorlijn Winterswijk-Arnhem bestaat een directe verbinding met onder meer Didam. Daarnaast is er een verbinding richting Emmerik en het Ruhrgebied.

Hoewel de voormalige gemeente Bergh sociaal en cultureel voornamelijk op Doetinchem is gericht, vervult Arnhem vooral een rol als bovenregionaal centrum. Veel inwoners maken gebruik van de stad voor werk, onderwijs en voorzieningen die lokaal niet aanwezig zijn.

Zie ook

• Arnhem op Wikipedia