Bijdragen aan Berghapedia? Klik hier om je aan te melden !
Maanen, Godefridus Amelis Rutgerus van
Godefridus Amelis Rutgerus van Maanen was onderwijzer. Hij werd op 4 november 1881 geboren in Zeddam als zoon van Godefridus Amelis Franciscus Van Maanen en Anna Maria Holland. Zijn vader was hoofd van de openbare lagere school in Zeddam.
In juni 1896 vertrok hij naar Maastricht voor een opleiding tot onderwijzer aan de Rijkskweekschool in die stad. Begin 1900 behaalde hij zijn onderwijsakte, waarna hij in mei van dat jaar een aanstelling kreeg aan de openbare lagere school in Etten. Daar heeft hij begin 1904 gesolliciteerd naar een aanstelling op zijn vaders school in Zeddam, maar de gemeenteraad van Bergh benoemde iemand anders. Daarop heeft hij een heel andere richting gekozen en solliciteerde naar een baan als onderwijzer in Nederlands-Indië. In november 1904 werd hij aangenomen om als onderwijzer 3e klas les te geven in het Europees onderwijs in Nederlands-Indië.
Van Maanen trouwde op 25 september 1905 in het gemeentehuis in 's-Heerenberg met Christina Bernardina Theresia Maria Heinink, geboren aldaar op 31 mei 1883 als dochter van Antonius Martinus Heinink en Wilhelmina Maria Reijers.
Kort na zijn huwelijk is hij samen met zijn vrouw naar Nederlands-Indië vertrokken. Zij reisden per trein naar Marseille, waar zij aan boord gingen van het passagiersschip Lawoe, dat op 30 september 1905 van Rotterdam was vertrokken. De treinreis bekortte de overtocht met bijna een week. Na aankomst in Indië reisden zijn naar hun bestemming Toelangagoeng (moderne spelling Tulangagung) op Oost-Java. Van Maanen gaf daar als onderwijzer 3e klas les aan de Openbare Europeesche Lagere School. Dit was een school voor kinderen van Nederlanders en andere Europeanen. Daarnaasr waren er in de kolonie scholen voor "inlandse" kinderen (zoals de term destijds was) en voor "vreemde oosterlingen", veelal kinderen van Chinese of Brits-Indische afkomst.
Zijn twee dochters werden in Toeloengagoeng geboren:
In oktober 1908 ging hij over naar het openbare inlandse onderwijs, waar hij in mei 1910 werd hij bevorderd tot onderwijzer 2e klas. Na een diensttijd van zeven jaar werd hem in februari 1913 zeven maanden verlof in Europa verleend. Op 15 mei vertrok hij met zijn gezin aan boord van het passagiersschip Prinses Juliana van Batavia naar Europa. Op 7 juni kwam het schip aan in Genua, waar de reis naar Nederland per trein werd voortgezet. De terugreis begon op 24 januari 1914 aan boord van het passagiersschip Ophir, dat die dag van Rotterdam vertrok. Blijkbaar heeft Van Maanen ervoor gekozen de overtocht dit keer helemaal per schip te maken en niet eerst per trein naar een haven aan de Middellandse Zee te reizen.
Bij terugkeer in Indië werd hij benoemd aan een school in Djokjakarta op Midden-Java. Vervolgens kreeg hij in september 1915 Soerabaja als standplaats in zijn functie van waarnemend tijdelijk adjunct-inspecteur van het Hollandsch-Inlandsch onderwijs. De toevoeging waarnemend tijdelijk was al vervallen toen de standplaats in februari 1916 werd gewijzigd in Batavia. Hij woonde daar met zijn gezin in de wijk Weltevreden (tegenwoordig Jakarta-Pusat).
Tijdens een inspectiereis vanuit Batavia naar Oost-Java werd Van Maanen onwel in Pasoeroean. Na een korte ziekte overleed hij daar op 1 april 1919, 37 jaar oud. De dag van zijn overlijden was ook de dag dat zijn vader zijn 81e verjaardag vierde. Het heeft echter twee maanden geduurd voor het droeve nieuws Zeddam bereikte.
Van Maanens vrouw was, net als later zijn beide dochters, werkzaam in het onderwijs in Nederlands-Indië. Zij overleed in Doetinchem op 18 juni 1968, 85 jaar oud. Zij is 49 jaar weduwe geweest.
Bronnen
- Archieven.nl
- Op Delpher:
- Zutphensche Courant van 23 mei 1900
- De Gelderlander van 5 mei 1900, 30 januari 1904 en 3 juni 1919
- 'Arnhemsche Courant van 16 november 1904
- De Nieuwe Courant van 2 oktober en 8 december 1905, 17 februari en 9 juni 1913, 27 januari 1914
- De Preangerbode van 12 oktober 1908, 28 februari 1916 en 16 april 1919
- De Maasbode van 2 april 1914
- Het Vaderland van 15 september 1915
- Het Nieuws van den Dag voor Nederlandsch-Indië van 20 mei 1910 en 5 april 1919
- Onderwijs in Nederlands-Indië op Wikipedia
