Cappelle, Josephus Johannes Antonius

Uit De Graafschapbode van 31 oktober 1934

Josephus Johannes Antonius Cappelle was korte tijd onderwijzer in Zeddam. Hij werd op 11 december 1865 geboren in Arnhem als zoon van Johannes Arnoldus Cappelle en Louisa Theodora Stevens.

Cappelle heeft een halfjaar lesgegeven aan de openbare lagere school in Zeddam. Hij werd op 31 december 1884, komend uit Gendt, ingeschreven in het bevolkingsregister van de gemeente Bergh en op 6 juni 1885 uitgeschreven wegens vertrek naar Arnhem. Gezien zijn geboortejaar zal de aanstelling in Zeddam een van zijn eerste zijn geweest.

Cappelle was niet getrouwd en heeft zijn standplaats als onderwijzer vaak gewisseld. Aan de hand van inschrijvingen in diverse bevolkingsregisters kon zijn loopbaan, met een aantal hiaten, als volgt gereconstrueerd worden.

• …
• 22 maart 1888 van Lisse naar Westdorpe (Zeeuws-Vlaanderen)
• 31 augustus 1889 van Westdorpe naar Amersfoort
• Mei 1890 per stoomschip Prins Willem III naar West-Indië
• 26 oktober 1891 van Curaçao naar Amsterdam
• 21 januari 1892 van Amsterdam naar Arnhem
• …
• 22 mei 1892 van Valkenburg naar Asten (N.-Br.)
• 18 juni 1892 van Asten naar Zundert
• …
• 25 februari 1893 van Sint Nicolaasga naar Bolsward
• 25 november 1893 van Bolsward naar Losser
• …
• 7 januari 1895 van Arnhem naar Obdam
• 22 oktober 1895 van Obdam naar Roermond
• 21 december 1895 van Roermond naar Oud-Zevenaar
• …
• 4 november 1896 van Rheden naar Amsterdam
• 6 mei 1897 van Amsterdam naar Zuid-Afrika
• 1 januari 1900 van Zuid-Afrika naar Amsterdam
• 3 maart 1900 van Amsterdam naar Arnhem
• 11 februari 1904 van Arnhem naar Utrecht
• 11 maart 1904 van Utrecht naar Lemsterland (Lemmer)
• 30 september 1904 van Lemmer naar Bloemfontein in Zuid-Afrika
• …

In oktober 1934 was Cappelle een aantal dagen terug in Zeddam, waar hij logeerde bij de familie Kamperman. Twee zonen van deze familie waren net als hij onderwijzer.

Ter gelegenheid van zijn verblijf in Zeddam verscheen in De Graafschapbode nevenstaand artikel. Volgens dit artikel heeft Cappelle behalve op de Antillen en in Zuid-Afrika ook enige tijd in Nederlands-Indië doorgebracht, maar hiervoor is geen bewijs gevonden. Dat Cappelle een reislustige polyglot was, hoeft echter niet betwijfeld te worden.

Capelle was niet getrouwd. Hij overleed in Arnhem op 17 september 1944, 79 jaar oud. Dit was toevallig de dag dat de geallieerde operatie Market Garden begon. Er zijn geen aanwijzingen dat Cappelles overlijden hiermee in verband heeft gestaan, maar het zal de reden zijn dat zijn dood pas op 6 november 1945, meer dan een jaar later, werd aangegeven bij de burgerlijke stand van Arnhem. De overlijdensakte vermeldt geen bijzonderheden over omstandigheden waaronder Cappelle overleed noch een reden voor de verlate aangifte.

Bronnen

• WieWasWie
• Op Delpher:
  • Oprechte Haarlemsche Courant van 23 mei 1890
  • De Graafschapbode van 31 oktober 1934
• Zuid-Afrikahuis, archieftoegang 016 Archief H.J. Emous, 1896-1935, 2.3.1908 Bloemfontein. Beschrijving van persoon en optreden/ervaringen van J.J.N. Capelle.