Bijdragen aan Berghapedia? Klik hier om je aan te melden !

Maanen, Maria Margaretha Hendrika van

Uit Berghapedia
Ga naar: navigatie, zoeken

Maria Margaretha Hendrika van Maanen was onderwijzeres. Zij werd op 2 februari 1874 geboren in Zeddam als dochter van Godefridus Amelis Franciscus Van Maanen en Anna Maria Holland. Haar vader was hoofd van de openbare lagere school in Zeddam.

Onderwijzeres

In april 1893 slaagde zij in Arnhem voor haar onderwijsakte. Hierop werd zij op 23 augustus 1893 uitgeschreven uit het bevolkingsregister van de gemeente Bergh wegens vertrek naar Valkenswaard, waar zij als onderwijzeres werkte. Al een jaar later, op 3 september 1894 werd zij weer ingeschreven in Bergh, waar zij een aanstelling had gekregen aan de school van haar vader in Zeddam.

Op 6 februari 1899 trouwde zij in het gemeentehuis in 's-Heerenberg met Hendrikus Aloisius Mari Gerrits, geboren in Gendt op 10 mei 1867 als zoon van Rudolph Gerrits en Aleida Burgers. Zijn tweede en derde doopnaam komen ook voor als Aloijsius Marie, Aloisius Maria, Aloisius Max en Aloysius Marie.

Op de dag van haar huwelijk werd zij uitgeschreven naar Gendt.

Plaatsvervangend brievengaardster

Uit de Arnhemsche Courant van 5 januari 1909
Uit de Volkskrant van 21 november 1955

In Gendt had haar man een winkel in manufacturen en werkte hij tevens als brievengaarder. Die functie hield onder meer in dat zijn winkel ook een kantoor van de Rijkspostspaarbank was. Maria van Maanen was bij afwezigheid van haar man plaatsvervangend brievengaardster. De handelingen die zij voor de Rijkspostspaarbank verrichtten, gebeurden in die tijd uiteraard nog met contant geld.

De manufacturenzaak liep niet goed, zodat het echtpaar de verleiding niet kon weerstaan fraude te plegen bij hun werk voor de Rijkspostspaarbank. In oktober 1908 kwam de zaak aan het licht. Beiden werden toen opgesloten in het Huis van Bewaring in Arnhem op beschuldiging van verduistering en valsheid in geschrifte gepleegd tussen juli 1906 en oktober 1908. Hierbij ging het om in totaal 2200 gulden. In euro's van nu is dat een bedrag van minstens het tienvoudige.

In december 1908 moesten zij voor de Rechtbank in Arnhem verschijnen. Zij bekenden schuld, waarbij haar man haar ervan beschuldigde dat zij het was geweest die hem tot fraude had aangespoord. Hoewel zij beiden justitie behulpzaam waren geweest bij het ontwarren van hun malversaties, hadden zij als rijksambtenaren in dienst van de Rijkspostspaarbank het vertrouwen in die bank ernstig geschaad. De officier van justitie eiste daarom voor beiden drie jaar gevangenisstraf. Bij de uitspraak op 29 december 1908 veroordeelde de rechter haar tot twee jaar en haar man tot anderhalf jaar gevangenisstraf, in beide gevallen met aftrek van voorarrest.

Maria van Maanen heeft haar straf uitgezeten in de strafgevangenis is Rotterdam, haar man in die van Groningen. Na haar vrijlating werd zij op 30 april 1910 samen met haar man ingeschreven in het bevolkingsregister van Rotterdam. Hij moet een halfjaar eerder zijn vrijgekomen, maar waar hij daarna tot zijn inschrijving in Rotterdam heeft gewoond, kon niet worden achterhaald. Hun op dat moment drie kinderen kwamen op 26 mei 1910 vanuit Gendt ook naar Rotterdam. Op 5 oktober 1910 werd het hele gezin uitgeschreven naar Nijmegen.

In Nijmegen

In Nijmegen heeft haar man opnieuw als brievengaarder gewerkt. Hij verbleef van 24 september 1935 tot 24 maart 1936 in het Sint Servatiusgesticht in Venray, een psychiatrisch ziekenhuis voor mannen. Hij keerde terug naar Nijmegen, maar werd later hij opnieuw opgenomen in het Sint Servatiusgesticht, Daar overleed hij op 9 januari 1942 op, 74 jaar oud. Zijn overlijden werd de volgende dag aangegeven in Venray en op 22 januari geregistreerd in zijn woonplaats Nijmegen.

Maria van Maanen was eind jaren dertig pensionhoudster in de Barbarossastraat in Nijmegen. Zij overleed in haar woonplaats op 20 november 1955, 81 jaar oud. Drie dagen later werd zij begraven.

Haar kinderen

Geboren in Gendt:

  • Aleida Godefrida Maria (19001901)
  • Godefridus Rudolph Maria (1901–1902)
  • Levenloos geboren dochter (1902)
  • Johan Godfried Rudolph (1903–…)
  • Rudolph Godfried Hendrik (1905–…)
  • Levenloos geboren zoon (1906)
  • Godefrida Theodora Bernardina (1908–…)

Geboren in Nijmegen

  • Johanna Maria (1911–…)
  • Maria Mathea Elisabeth (1916–1916)

Bronnen

  • WieWasWie
  • Op Delpher:
    • Algemeen Handelsblad van 21 april en 23 juli 1893
    • Het Vaderland van 29 juni 1894
    • Algemeen Handelsblad van 9 oktober en 23 december 1908
    • Arnhemsche Courant van 10 december 1908 en 5 januari 1909
    • De Maasbode van 3 juli 1938 en 23 juli 1939
    • de Volkskrant van 21 november 1955